بخش ۱۶ - حکایت مست خرمن سوز
هوش مصنوعی: در این شعر، سخن از بدبختی و عواقب اعمال نادرست است. فردی در مرداد ماه به خاطر بی‌توجهی و مستی آتش به خرمن خود می‌زند و نتیجه‌ای جز نابودی نمی‌بیند. روز بعد، زمانی که متوجه خرمن سوخته‌اش می‌شود، ناامید و سرگردان است. دیگران به او نصیحت می‌کنند که اگر نمی‌خواهد در چنین وضعیت بدی باقی بماند، نباید به بی‌منطقی و افسردگی دچار شود. در نهایت، به او توصیه می‌شود که قبل از اینکه عواقب کارهایش دامن‌گیرش شود، از غفلت بیدار شود و هوشیار باشد، چون ممکن است فردا دیگر فرصتی نباشد. این شعر هشدار می‌دهد که باید مراقب اعمال خود بود و از پیامدهای آن‌ها آگاه بود.
یکی غله مرداد مه توده کردز تیمار دی خاطر آسوده کرد
هوش مصنوعی: در ماه مرداد، یک فرد غلهای را جمعآوری کرد و با مراقبت از او، دل را آسوده ساخت.
شبی مست شد و آتشی برفروختنگون بخت کالیوه، خرمن بسوخت
هوش مصنوعی: یک شب او به شدت مست شد و آتشی را روشن کرد که موجب سوختن همهی داراییهایش شد.
دگر روز در خوشه چینی نشستکه یک جو ز خرمن نماندش به دست
هوش مصنوعی: روزی دیگر در زمان برداشت محصول نشسته بود، اما حتی یک دانه هم از خوشهها به دستش نیامد.
چو سرگشته دیدند درویش رایکی گفت پروردهٔ خویش را
هوش مصنوعی: وقتی درویش را سرگشته و حیران دیدند، یکی از آن‌ها گفت که او را مثل فرزند خود پرورش دادهاند.
نخواهی که باشی چنین تیره روزبه دیوانگی خرمن خود مسوز
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی که همچنان در هالهای از غم و تاریکی زندگی کنی، نگذار با دیوانگی و بی‌توجهی، دستاوردها و زحمات خود را نابود کنی.
گر از دست شد عمرت اندر بدیتو آنی که در خرمن آتش زدی
هوش مصنوعی: اگر عمرت را در کارهای نادرست بگذراندهای، تو کسی هستی که در میان چوبهای انبوه، آتش به پا کردهای.
فضیحت بود خوشه اندوختنپس از خرمن خویشتن سوختن
هوش مصنوعی: جمع آوری خوشهها پس از سوختن خرمن، کار ناپسندی است.
مکن جان من، تخم دین ورز و دادمده خرمن نیکنامی به باد
هوش مصنوعی: به جانم رحم کن و به ارزشهای دینیات بیاعتنا نباش، زیرا با این کار اعتبار و شرف خود را به باد میدهی.
چو برگشته بختی در افتد به بنداز او نیک‌بختان بگیرند پند
هوش مصنوعی: زمانی که بخت کسی به حال مساعدی برگردد و او به مشکلاتی دچار شود، افراد خوششانس دیگر میتوانند از آن تجربه درس بگیرند.
تو پیش از عقوبت در عفو کوبکه سودی ندارد فغان زیر چوب
هوش مصنوعی: قبل از اینکه مجازات شوی، به عفو و بخشش توجه کن؛ چرا که فریاد کشیدن زیر ضربه چوب فایدهای ندارد.
بر آر از گریبان غفلت سرتکه فردا نماند خجل در برت
هوش مصنوعی: از گریبان بی‌توجهی خود، فکر و نگرانی را دور کن؛ زیرا فردا ممکن است باعث شرمندگیات شود.