قصیدهٔ شمارهٔ ۲۰
هوش مصنوعی: این شعر به بیان نکاتی درباره زندگی عاقلانه و رفتار درست در این جهان میپردازد. شاعر به اهمیت قناعت و مروت تأکید میکند و میگوید زندگی باید بر اساس شادی و خوشی سپری شود. همچنین، او به حفظ زبان و احتیاط در گفتار اشاره دارد و یادآوری میکند که زمانه تغییرپذیر است و بنابراین نباید به آن تکیه کرد. شاعر تشویق میکند که از زندگی لذت ببریم و به فکر آینده نباشیم، زیرا چرخ عمر ممکن است بر اساس ناپایداریها بچرخد. در نهایت، او به اهمیت دانش و همکاری برای رسیدن به سعادت در این دنیا و آن دنیا میپردازد.
کسی که او نظر مهر در زمانه کندچنان سزد که همه کار عاقلانه کند
هوش مصنوعی: کسی که در دنیا با محبت و نیکی نگرش دارد، سزاوار است که همه کارهایش را با تدبیر و عقل انجام دهد.
هر آنچه خاطر موری ازو بیازارداگرچه آب حیاتست از آن کرانه کند
هوش مصنوعی: هر چیزی که ذهن یک مورچه را آزار دهد، حتی اگر آن چیز آب حیات باشد، باید از آن فاصله گرفت.
قناعتست و مروت نشان آزادینخست خانهٔ دل وقف این دوگانه کند
هوش مصنوعی: قناعت و مروت نشانه آزادی است، نخستین خانه دل انسان به این دو ویژگی اختصاص دارد.
چو نیک و بد به سر آید جهان همان بهترکه زندگی همه بر طبع شادمانه کند
هوش مصنوعی: زمانی که خوب و بد به پایان برسد، بهتر است که زندگی همه بر اساس شادی و سرور سپری شود.
زبان ز گفتن و ناگفتنی نگه میدارکه شمع، هستی خود در سر زبانه کند
هوش مصنوعی: زبان خود را در بیان کردن و نیاوردن حرفهایی که لازم نیست، کنترل کن؛ زیرا مانند شمع، وجود تو هم ممکن است در شعلهٔ کلامت محو شود.
درین سرای که اول ز آخرش عدمستبه خلق خوش طلب عمر جاودانه کند
هوش مصنوعی: در این دنیا که آغازش از نبود است، افراد به دنبال زندگی جاودانه و خوشبختی هستند.
زمانه را چو شناسی که چیست عادت اوروا بود که کسی تکیه بر زمانه کند؟
هوش مصنوعی: وقتی زمانه و ویژگیهای آن را بشناسی، آیا درست است که بر آن تکیه کنی؟
به نقد خوش خور و خوش نوش و نام نیک اندوزکه عاقل از پی یک نوش صد بهانه کند
هوش مصنوعی: در زندگی، از لذتها و خوشیها بهره ببر و سعی کن نام نیک به دست بیاوری، زیرا فرد عاقل به خاطر یک نوشیدنی خوب، بهانههای زیادی میتراشد.
مخور غمی که به فردا چگونه خواهد بودکه چرخ عمر تو ضایع برین ترانه کند
هوش مصنوعی: نگران فردا نباش که چه پیش خواهد آمد، زیرا زندگی تو با این آهنگ روزها به حرکت درمیآید.
اگرچه عالم خاکی نیرزد اندر راهبرای تیر نظر عاقلی نشانه کند
هوش مصنوعی: هرچند دنیا ارزش خیلی زیادی ندارد، اما عقل و درایت میتواند هدفی را مشخص کند که راه را روشن کند.
ز گوشهای به جهان ناکوتر تر نبودکه تا وظایف طاعات ازو دانه کند
هوش مصنوعی: از گوشهای در این دنیا چیزی نیست که وظایف عبادت را بهطور کامل انجام دهد.
کسی که صحبت سعدی طلب کند در دهرسعادت دو جهانی طلب چرا نه کند
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال صحبتهای سعدی باشد، چرا به دنبال سعادت در زندگی و دنیاهای دیگر نباشد؟
اگرچه کار عمارت طریق دانش نیستعلی الخصوص کسی کاندرین زمانه کند
هوش مصنوعی: با وجود اینکه ساختن و آباد کردن به علم و دانش مربوط نمیشود، به ویژه برای کسی که در این زمانه زندگی میکند.
بود هر آینه نزدیک عاقلان معذورکسی که از پی مسکن اساس خانه کند
هوش مصنوعی: هر کس که در پی ساختن خانهای است، از نظر عاقلان قابل بخشش است، زیرا او در تلاش برای تأمین مکانی برای سکونت و آرامش خود میباشد.
که گرچه مرغ توکل کند به دانه و آببه دست خود ز برای خود آشیانه کند
هوش مصنوعی: هر چند پرندهای که به توکل به روزی خود از دانه و آب استفاده میکند، ولی باید خود برای خود لانهای بسازد.