قصیدهٔ شمارهٔ ۴۷ - در ستایش شمس‌الدین حسین علکانی
هوش مصنوعی: این شعر ستایشی از شخصیت محبوب و بزرگوار، شمس الدین حسین است. شاعر به توصیف ویژگی‌های برجسته او، مانند علم، عدالت و نیک‌نامی می‌پردازد. او را به عنوان والاترین شخصیت‌ها معرفی می‌کند که حتی آسمان در زیر پای اوست و هیچ عیب و نقصی نمی‌توان به او نسبت داد. شاعر همچنین ابراز شکرگزاری می‌کند که از الطاف و محبت‌های او برخوردار بوده و برایش آرزوی موفقیت و سعادت می‌کند. در نهایت، ایشان دعا می‌کند که نام و یاد وی در تمام عالم پخش شود و از چشم بد دور بماند.
ای محافل را به دیدار تو زینطاعتت بر هوشمندان فرض عین
هوش مصنوعی: ای محفلها، دیدار تو به خاطر طاعت و عبادت تو بر عالمان و دانایان واجب و ضروری است.
آسمان در زیر پای همتتبر زمین مالنده فرق فرقدین
هوش مصنوعی: آسمان پایینتر از قدمهای استقامت تو قرار گرفته و به خاطر تلاشهای تو مانند ستارههای درخشان به زمین چسبیده است.
از مقامات تا ثریا همچنانکز ثریا تا ثری فرقست و بین
هوش مصنوعی: از مقامهای بالای آسمان تا نقطهی زمین، تفاوت بسیاری وجود دارد، همانطور که از نقطهی آسمانی تا نقطهی دیگر در آسمان تفاوت وجود دارد.
ای نهاده پای رفعت بر فلکوی ربوده گوی عقل از اعقلین
هوش مصنوعی: ای که پای بلندیات در آسمان است و عقل از همه خردمندان را از تو گرفتهاند.
کاش کابن مقله بودی در حیاتتا بمالیدی خطت بر مقلتین
هوش مصنوعی: ای کاش تو مانند یک کابن (گلی) در باغ بودی تا بتوانی خط زیبای خود را بر روی دو گلبرگ بمالی و زیباییات را به نمایش بگذاری.
در تو نتوان گفت جز اوصاف نیکور کسی گوید جز این میلست و مین
هوش مصنوعی: در تو نمی‌توان گفت جز ویژگی‌های خوب و اگر کسی غیر از این بگوید، به میل و دلخواه اوست.
ای کمال نیک مردی بر تو ختمنیک‌نامی منتشر در خافقین
هوش مصنوعی: ای والاترین نشانه نیکخواهی، بر تو پایان نیک‌نامی که در همه جا پخش شده است.
عالم عادل امین شرق و غربسرور آفاق شمس‌الدین حسین
هوش مصنوعی: این بیت به تعریف و ستایش شخصیتی اشاره دارد که در شرق و غرب عالم شناخته شده و به عنوان پرچمدار عدالت و علم محبوبیت دارد. او به عنوان فردی مورد اطمینان و منبع روشنی برای دیگران محسوب میشود و افتخار و سروری به نامش نهاده شده است.
کز بهاء طلعتش چون آفتابمی‌درخشد نور بین‌الحاجبین
هوش مصنوعی: زیبایی و جاذبه چهرهاش مانند خورشید درخشان است و نوری که از میان ابروهایش میتابد، توجه هر بینندهای را جلب می‌کند.
ماه و پروین را نگه در قدر اوهمچنان کز بطن ماهی در بطین
هوش مصنوعی: به زیبایی و ارزشگذاری ماه و ستاره پروین نگاه کن، همانطور که در شکم ماهی، جواهرات پنهان هستند.
آنکه بیرون از ثنا و حمد اوبر سخن‌دانان سخن عیب است و شین
هوش مصنوعی: کسی که از ستایش و شکرگزاری خداوند خارج باشد، سخن گفتن دربارهی دیگران نقص و عیب به شمار میآید.
عقل را پرسیدم اندر عهد اوهیچ دشمن کام یابد؟ گفت این؟
هوش مصنوعی: از عقل پرسیدم آیا در زمان او هیچ دشمنی به مرادش میرسد؟ او پاسخ داد که این چنین نیست.
پنجه بر شیران نیارد کرد تیزور هزاران مکر داند بوالحصین
هوش مصنوعی: کسی که به شدت و قدرت شیران نزند، حتی اگر هزاران نیرنگ و ترفند داشته باشد، در برابر آنها ناتوان است.
من که چندین منت از وی بر منستچون نگویم شکر او، والشکر دین
هوش مصنوعی: من از او چندین لطف و محبت دریافت کردهام، چگونه میتوانم شکرگزار او نباشم، در حالی که این وظیفهام است.
تا نپنداری که مشغولم ز ذکریا ز خدمت غافلم یک طرف عین
هوش مصنوعی: نکنید تصور که من از یاد خدا یا انجام خدمت غافل هستم، چرا که اینطور نیست.
تا به گردون بر برخشند اخترانتا به گیتی در بتابد نیرین
هوش مصنوعی: ستارهها به آسمان خواهند رفت تا نورشان بر زمین بتابد.
جاودان در بارگاهت عیش بادتا به گردون می‌رود آواز قین
هوش مصنوعی: در بارگاه تو همواره خوشی و شادی برقرار باشد، تا زمانی که صدای نی برای آسمان می‌رود.
بخت را با دوستانت اتفاقچرخ را با دشمنان حرب حنین
هوش مصنوعی: شانس و بختت را با دوستانت تقویت کن و در برابر دشمنان، مثل جنگ حنین که به پیروزی رسیدید، با عزم و اراده روبرو شو.
ابر رحمت بر تو باران سال و ماهروح راحت بر روان والدین
هوش مصنوعی: ابر رحمت بر تو، بارانهای سال و ماه، و روح راحت بر روان والدینت نازل شود.
نامت اندر مشرق و مغرب روانچشم بد دور از تو بعدالمشرقین
هوش مصنوعی: نام تو در شرق و غرب منتشر شده است و چشم بد از تو دور باشد، حتی از دو طرف شرق.