حکمت شمارهٔ ۴۰
این سخن بر تفاوت بین ظاهر (مهارت در کلام) و باطن (صداقت در عمل) تأکید دارد و به نقد کسانی میپردازد که با زبانبازی و فصاحت، خود را بهتر از آنچه هستند نشان میدهند، اما در عمل و رفتارشان صداقت و درستی ندارند. این متن میگوید هر فردی که در مجادله و حرفزدن و بحثکردن، ماهر و خوشزبان و زبانآور است یا ظاهر خوبی دارد، لزوماً در رفتار و باطن و تعامل با دیگران صادق و درستکار نیست.
نه هر که در مجادله چُست، در معامله درست.
اینطور نیست که هر کسی که در بحث و گفتگو و جدلِ کلامی مهارت دارد و خوشزبان و خوشحرف است لزوماً در رفتار و کردار خود هم صادق و عادل و درستکار است.
بس قامتِ خوش که زیرِ چادَر باشدچون باز کنی مادر مادر باشد
منظور بیت این است که:مصراع اول: از دور، شخصی که چادر به سر دارد، اندام و ظاهرش بسیار زیبا و دلفریب به نظر میرسد.مصراع دوم: اما وقتی چادر کنار میرود، آن زیباییِ تصورشده وجود ندارد و شخص بسیار مسن یا کاملاً متفاوت از آن چیزی است که بیننده گمان میکرده است. عبارت «مادر مادر» در اینجا کنایه از پیرزن بسیار سالخورده است، نه اشاره به مادر واقعی.بنابراین، مفهوم کلی بیت این است که:ظاهر همیشه نشاندهنده حقیقت نیست و ممکن است انسان از دور یا با پوشش، تصور نادرستی از زیبایی یا واقعیت پیدا کند.