غزل شمارهٔ ۴۳۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بررسی و جستجوی اهداف و مقصود زندگی می‌پردازد. او از دوستی که در خانه است، صحبت می‌کند و می‌گوید که ما در پی یافتن او به دور دنیا سفر کرده‌ایم. شاعر به زیبایی می‌گوید که خود این دوست فراتر از مکان و ظرف زمان است. او به شباهت خود با بلبل اشاره می‌کند که در انتظار صبح می‌نالد، اما در نهایت آن دوست مانند خفاش، پنهان می‌ماند.
شاعر می‌گوید که به خاطر زیبایی‌ها نمی‌توانستند نگاهایت کنند و دلشان را دزدیده‌اند. همچنین به تجربه‌ای اشاره می‌کند که در تلاش بودند به دور از شراب بمانند، اما باز هم به سمت میخانه کشیده می‌شوند و از می‌نوشند تا دوباره جوانی خود را بازیابند. در پایان، او به بیان این نکته می‌پردازد که غم و حسرت عمیقی در پی شکار دلشان وجود دارد و دیگران نیز به این شکار علاقه‌مند هستند.
عمرها در پی مقصود به جان گردیدیمدوست در خانه و ما گِرد جهان گردیدیم
هوش مصنوعی: مدتهای زیادی را برای یافتن هدف خود تلاش کرده‌ایم، اما در نهایت دوست ما در خانهاش بود و ما دور دنیا گشتیم.
خود سراپرده قدرش ز مکان بیرون بودآن که ما در طلبش جمله مکان گردیدیم
هوش مصنوعی: آن کسی که صفاتش فراتر از هر مکان و زمانی است، خود به تنهایی دارای ارزش و عظمت است، اما ما در جستجوی او، همه جا را به دنبال او جستجو کردیم.
همچو بلبل همه شب نعره زنان تا خورشیدروی بنمود، چو خفاش نهان گردیدیم
هوش مصنوعی: مثل بلبل که تمام شب آواز میخواند، وقتی خورشید ظاهر شد، ما به مانند خفاش در سایه پنهان شدیم.
گفته بودیم به خوبان که نباید نگریستدل ببردند و ضرورت نِگران گردیدیم
هوش مصنوعی: ما به زیبا رویان گفته بودیم که نباید به آنها نگاه کنیم، اما آنها دلهای ما را بردند و حالا به اجبار نگران و مضطرب شدهایم.
صفتِ یوسفِ نادیده بیان می‌کردندبا میان آمد و بی نام و نشان گردیدیم
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که ویژگیهای یوسف را به گونهای توصیف میکردند که خودمان را در میانه شیوه بیان آن فراموش کردیم و شناسایی نشدیم. به عبارت دیگر، به قدری تحت تأثیر زیبایی و ویژگیهای یوسف قرار گرفتیم که نام و نشانی از خودمان باقی نماند.
رفته بودیم به خلوت که دگر مِی نخوریمساقیا باده بِده کز سَرِ آن گردیدیم
هوش مصنوعی: ما به جایی آرام و دور از هیاهو رفته بودیم تا دیگر شراب نداشته باشیم، اما به ما بگو ساقی، دوباره از روی آن حال و هوا به ما باده بده.
تا همه شهر بیایند و ببینند که ماپیر بودیم و دگرباره جوان گردیدیم
هوش مصنوعی: به همه شهر خبر بدهید که ما درگذشته پیر بودیم، اما اکنون دوباره جوان و سرزنده شدهایم.
سعدیا لشکر خوبان به شکار دل ماگو میایید که ما صیدِ فلان گردیدیم
هوش مصنوعی: ای سعدی، لشکر زیبایان به دنبال دل ما آمدهاند، زیرا ما طعمه فلان فرد شدهایم.