غزل شمارهٔ ۵۳۶
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات و دغدغه‌های عاطفی شاعر می‌پردازد. او از درد و رنجی که در اثر جدایی و محنت کشیده، صحبت می‌کند و نشان می‌دهد که با وجود وعده‌های عاشقانه و زیبایی‌هایی که گفته شده، در عمل به جفا و ستم دچار شده است. شاعر از تناقضات سخنان معشوق‌اش گله می‌کند و می‌گوید که آنچه گفته شده، شاید ناشی از لغزش زبان یا قلم بوده است. او خواهان توجه و محبت واقعی است و می‌خواهد به عوض جفا، محبت و لطف ببیند. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که باید غم‌هایش را درک کند و از لحظات شادی به وجد آید.
مکن سرگشته آن دل را که دست‌آموز غم کردیبه زیرِ پای هجرانش لگدکوبِ ستم کردی
به قلبم بخاطر تحمل دوری و هجرانت ستم کردی و آن را به غم و اندوه عادت دادی. دیگر آنرا پریشانتر و خستهتر مکن.
قلم بر بی‌دلان گفتی نخواهم راند و هم راندیجفا بر عاشقان گفتی نخواهم کرد و هم کردی
هوش مصنوعی: قلم به کسانی که دلشان را باختهاند گفت که من شما را ترک نخواهم کرد، ولی باز هم به آنها ظلم کرد. همچنین به عاشقان گفت که به آنها بدی نخواهم کرد، اما در عمل چنین نکرد.
بَدم گفتی و خرسندم عَفاکَ الله، نِکو گفتیسگم خواندی و خشنودم جَزاکَ الله، کَرَم کردی
هوش مصنوعی: تو به من گفتی بد هستم و من از این موضوع خوشحالم، از تو سپاسگزارم. همچنین تو به نیکی دربارهام صحبت کردی و من از این بابت خرسندم، خداوند از تو قدرانی کند که لطف کردی.
چه لطف است این که فرمودی؟ مگر سَبْقُ اللِّسان بودت؟چه حرف است این که آوردی؟ مگر سَهْوُ الْقلم کردی؟
هوش مصنوعی: این چه لطفی است که بیان کردی؟ آیا زبانت بر تو سبقت نگرفته بود؟ چه چیزی را گفتی؟ نکند قلمت دچار فراموشی شده بود؟
عنایت با من اولی‌تر که تأدیب جفا دیدمگل‌افشان بر سَر من کن که خارم در قَدم کردی
هوش مصنوعی: لطفاً به من توجه بیشتری داشته باش، چون سختیهایی را تحمل کردهام. بر من گل بریز و با لطافت رفتار کن، چرا که در مسیر زندگی، به من آسیب زدهای.
غنیمت دان اگر روزی به شادی در رسی اِی دلپس از چندین تحمل‌ها که زیر بارِ غم کردی
قلب خستهی من! اگر روزی به شادی و وصال یار رسیدی، آنرا باارزش بدان، چراکه رنجها و سختیهای زیادی را بخاطر آن تحمل کردهای.
شب غم‌های سعدی را مگر هنگام روز آمد؟که تاریک و ضعیفش چون چراغِ صبحدم کردی
هوش مصنوعی: آیا شبهای پر از غم سعدی در روز روشن نمیشود؟ همانطور که نور صبح، تاریکی و ضعف شب را از بین میبرد.