غزل شمارهٔ ۵۷۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بیان احساسات و رفتارهایی می‌پردازد که باعث آزار و دلخوری او شده است. او از معشوقش می‌خواهد که در رفتار خود تجدیدنظر کند و می‌گوید که دیگر نمی‌تواند آرامش داشته باشد. شاعر به بی‌وفایی و دزدی احساسات اشاره می‌کند و می‌گوید که چگونه معشوقش به طور ناگهانی دل او را برده و باعث درد و رنج او شده است. او از معشوق می‌خواهد که اگر برمی‌گردد، بدون دلیل و ناروا این کار را نکند و به او آسیب نرساند. در پایان، شاعر بر اهمیت حفظ آبرو و احترام در دوستی تأکید می‌کند و می‌گوید که نباید عیوب کسی را به رخ کشید، زیرا این کار به روابط آسیب می‌زند.
این چه رفتار است کآرامیدن از من می‌بری؟هوشم از دل می‌ربایی عقلم از تن می‌بری
هوش مصنوعی: این چه نوع رفتاری است که باعث میشود آرامشم را از من بگیری؟ تو با هوش و ذکاوتت از دل من میکاهی و عقل و درک من را از بدنم جدا میکنی.
باغ و لالستان چه باشد؟ آستینی برفشانباغبان را گو «بیا» گر گل به دامن می‌بری
تصحیح AI: باغ و گلستان چه ارزشی دارد؟ تو آستین برفشان! اگر باغبان می‌خواهد گلها را بچیند و با خود ببرد، بگو: بیا! / آستینی برفشان: یک آستین گل نثار کن یا دستافشانی و
پایکوبی نما (منبع: شرح غزلهای سعدی) / (AI: باغ و گلستان چه ارزشی دارد اگر باغبان در سرمای برف، آستینش را بالا نزند و بیخیال گلها باشد؟ یعنی اگر میخواهی گلها را بچینی و با خود ببری، باید ابتدا کار و زحمت باغبان را در نظر بگیری و به او توجه کنی.)
روز و شب می‌باشد آن ساعت که همچون آفتابمی‌نمایی روی و دیگر باز روزن می‌بری
هوش مصنوعی: هر زمان که تو چون آفتاب به من گرما و روشنی میبخشی، آن لحظهای است که روز و شب برایم معنا پیدا می‌کند و دیگر نیازی به هیچ پنجرهای برای دیدن روشنی ندارم.
مویت از پس تا کمرگه، خوشه‌ای بر خرمن استزینهار! آن خوشه پنهان کن که خرمن می‌بری
هوش مصنوعی: موهای تو به اندازهای زیبا و جذاب است که مانند خوشه‌ای در میان خرمن غلات به نظر میرسد. اما باید مراقب باشی و آن را پنهان کنی، زیرا ممکن است مورد توجه دیگران قرار گیرد و خطراتی برای تو ایجاد کند.
دل به عیاری ببردی ناگهان از دست مندزد، شب گردد، تو فارغ، روز روشن می‌بری
هوش مصنوعی: دل ناگهان از دستم رفت و دزدی شبانه شد، در حالی که تو در روز روشن با خیال راحت میروی.
گر تو برگردیدی از من، بی‌گناه و بی‌سببتا مگر من نیز برگردم، غلط، ظن می‌بری
هوش مصنوعی: اگر تو بدون هیچ دلیلی از من برگشتی، اینگونه فکر میکنی که من هم باید برگردم، اشتباه میکنی.
چون نیاید دود از آن خرمن که آتش می‌زنییا ببندد خون از این موضع که سوزن می‌بری
هوش مصنوعی: اگر از آتش زدن خرمن دود بلند نشود، یا اگر خون از جایی که سوزن را فرو میبرد، بیرون نیاید، به چه دلیل انتظار داری که نتیجهای بگیری؟
این طریق دشمنی باشد نه راه دوستیکآبروی دوستان در پیش دشمن می‌بری
هوش مصنوعی: این روش، دشمنی است و نه دوستی، زیرا با این کار آبرو و اعتبار دوستان را در مقابل دشمن به خطر میاندازی.
عیب مسکینی مکن افتان و خیزان در پی‌اتکآن نمی‌آید تو زنجیرش به گردن می‌بری
هوش مصنوعی: عیب و نقص زخمهای فقر و تنگدستی را، در حالتی ناپایدار و متزلزل، به خود نگیر. زیرا این ضعف به تو تعلق ندارد و تو خود در حالتی هستی که این زنجیر را به گردن خود میکشی.
سعدیا گفتار شیرین پیشِ آن کام و دهاندُر به دریا می‌فرستی زر به معدن می‌بری
هوش مصنوعی: دوست من، وقتی با کسی که اهل علم و ادب است صحبت میکنی، نباید از کلمات و بیان زیبا و شیرین غافل شوی؛ زیرا گفتار دلنشین و عشق به کلمات، ارزشمندتر از هر چیز دیگری است. مثل این است که داری جواهرات را به دریا می‌فرستی یا طلا را از معدن خارج میکنی، در حالی که باید آنها را در جاهای مناسب و ارزشمند سرمایهگذاری کنی.