شمارهٔ ۵ - و برای او همچنین
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به نقد دولتها و سران آنها میپردازد و بر اهمیت عدالت و محبت به ضعیفان تأکید میکند. او میگوید که اگر دولتی به باروری و امید بخواهد برسد، باید با ضعیفان محبت کند و از آزار آنان پرهیز کند. همچنین، شعر بر لزوم شناخت و حمایت از مظلومان، رسیدگی به نیازهای مردم و دوری از جمع ثروت تأکید دارد. شاعر هشدار میدهد که کسانی که به غرور و خودخواهی برتری میجویند، ممکن است روزی گرفتار عذاب شوند. در نهایت، او از خداوند درخواست رحمت و حمایت برای بندگانش دارد و خواستار آشتی و آمرزش از گناهان است.
ز دولت نخل امید کسی گر بارور گرددبباید با ضعیفانش محبت بیشتر گردد
هوش مصنوعی: اگر کسی در زندگیاش به موفقیت و پرباری برسد، باید محبت و مهربانیاش به کسانی که در شرایط ضعیفتری هستند، بیشتر شود.
به آب تلخ سازد چون صدف کانِ گهر گرددترا گر کشتی تن خواهی از غم بیخطر گردد
هوش مصنوعی: اگر همچون صدف به تلخیها و مشکلات زندگی بپردازی، در نهایت به گوهر ارزشمندی تبدیل خواهی شد. پس اگر میخواهی از غمها دور بمانی، باید بتوانی با این سختیها کنار بیایی.
مده آزار دلریشان که بینم دردسر گردد
هوش مصنوعی: به دلهای زیبا و دلانگیز، آسیب نزنید، زیرا میبینم که این کار باعث بروز مشکلات و دردسر خواهد شد.
همه روی زمین ملک تو شد دیگر چه میخواهیبجز طبل نفیر و زینت و افسر چه میخواهی
هوش مصنوعی: تمام سرزمین به تو تعلق دارد، پس چه چیزی بیشتر از ساز و زینت و تاج میخواهی؟
به غیر از حشمت و اسباب و سیم و زر چه میخواهیز خون این ضعیفان ستمپرور چه میخواهی
هوش مصنوعی: جز لطف و محبت و وسایل زندگی و دارایی، چه میخواهی از رنج و عذاب این انسانهای ضعیف و بیپناه؟
نمیترسی که روزی روی دولت از تو برگردد
هوش مصنوعی: آیا نگران این نیستی که روزی خوشی و موفقیت از تو دور شود؟
به بازوی یلی گیری ز سر گر افسر داراچو فرعون ار نمائی ادعای «ربکم اعلی»
هوش مصنوعی: به قدرت و نیروی یک قهرمان، از مقام و ثروت کسی مانند فرعون نباید ادعا و تظاهر کنی که برتری و عظمت داری.
چو اندر حقگزاری نیست پای عدل تو بر جاستون خیمهات گر بگذرد زین گبند خضرا
هوش مصنوعی: زمانی که در ادای حق و انصاف، ایستادگی و ثباتی نباشد، چادر و خیمه تو هم اگر از این مکان عبور کند، جایی برای ایستادن نخواهد داشت.
به یک آه سحرگاهی همه زیر و زبر گردد
هوش مصنوعی: با یک ناله در صبح زود، همه چیز به هم میریزد و دگرگون میشود.
تو را گفتند سلطان یعنی ای سلطان عدالت کنتو را خواندند عادل پس ز مظلومان حمایت کن
هوش مصنوعی: به تو لقب سلطان دادهاند، پس ای پادشاه، عدالت را برقرار کن. همچنین تو را عادل نامیدهاند، بنابراین از مظلومان حمایت کن و از آنها محافظت نما.
تو را گویند راعی پس رعیت را حمایت کننگفتندت که بر بالین راحت استراحت کن
هوش مصنوعی: به تو گفتهاند که رهبری کن، بنابراین باید از مردم حمایت کنی؛ نه اینکه فقط در کنار آرامش خودت استراحت کنی.
بود سلطان کسی کز زیردستان باخبر گردد
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند ادعا کند که سلطان است در حالی که از وضعیت و احوال زیر دستان خود آگاهی ندارد؟
شبی هرگز گدایی را به خوان خود نمیخوانینمیبخشی به یک سائل بهای لقمه نانی
هوش مصنوعی: هرگز گدایی را به میهمانی خود دعوت نمیکنی و به یک نیازمند حتی ارزش یک لقمه نان را هم نمیدی.
به جوزا گر نروید حاصلت از تخم میزانیشوی شاکی ز دست کردگار اما نمیدانی
هوش مصنوعی: اگر به ثمر نرسد که حاصلت از کاشتن به زراعتی است، از کار خداوند شکایت میکنی، اما خودت نمیدانی که علتش چی بوده است.
که آن قحط مروت باعث قطع ممر گردد
هوش مصنوعی: در نبود انسانیت و جوانمردی، روابط و مسیرهای زندگی دچار اختلال و قطع میشوند.
دمی ای تابع حرص و هوا از خویش یادآورخیال جمعی ار داری مکن در جمع سیم و زر
هوش مصنوعی: لحظهای از پیروی کردن از خواستهها و هوسهای خود دست بردار و به یاد بیاور که اگر در جمع ثروت و مال میخواهی، نباید اسیر آنها شوی.
چه خواهی کرد در میزان عدل حضرت داورتو را کامروز در خاطر نباشد خوف از محشر
هوش مصنوعی: چه خواهی کرد زمانی که در دادگاه الهی قرار بگیری؟ امروز که فکر نمیکنی از روز حساب و کتاب در آینده بترسی.
گناه کیست در فردا تو را جا در سقر گردد
هوش مصنوعی: در آینده، تو را به خاطر اشتباهاتت در عذاب قرار خواهند داد.
اگر بار املها را ز دوش خویش برداریطمع از آرزوی نفس دوراندیش برداری
هوش مصنوعی: اگر بتوانی سنگینیهای آرزوها و توقعات را از دوش خود برداری، دیگر به خواستهها و آرزوهای نفسامیدوار دور از واقعیت فکر نخواهی کرد.
دل از شیطانی ابلیس کافر کیش برداریتوانی لشگر اندوه را از پیش برداری
هوش مصنوعی: اگر بتوانی دل خود را از وسوسههای شیطانی خالی کنی، میتوانی غم و اندوه را از خود دور کنی و با شجاعت به جلو بروی.
گر عالم بر تو از سوراخ سوزن تنگتر گردد
هوش مصنوعی: اگر جهانی که در آن زندگی میکنی، برایت بسیار تنگ و محدود شود،
به شمشیر طمع خون تمام خلق میریزینیندیشی ز برق کیفر آه سحر خیزی
هوش مصنوعی: با طمع و حرص به دیگران ظلم میکنی و خون آنها را میریزی، در حالی که به عواقب و کیفرهای اعمال خود فکر نمیکنی.
به تعمیر درون خویشتن با خلق بستیزیز نان شبههناکت در جهان چون نیست پرهیزی
هوش مصنوعی: برای اصلاح و بهبود درون خود، به دیگران بیاحترامی نکن؛ در دنیایی که خودت در آن شک و تردید داری، نسبت به آنچه میخوری یا مصرف میکنی، احتیاط کن.
مبین از چشم کوکب گر دعایت بیاثر گردد
هوش مصنوعی: اگر دعای تو اثر نکند، ستارهها از چشم تو نمیتوانند چیز مهمی را نشان دهند.
خدایا بندگانت را به ظل لطف راهی دهز غوغای قیامت در جوار خود پناهی ده
هوش مصنوعی: بار الها، بندگانت را به برکت رحمت خود هدایت کن و در روز قیامت از شور و هیاهوی آن، به پناهگاه خودت راهنمایی فرما.
به ما از این همه غفلت زبان عذر خواهی ده(به صامت) از ره الطاف تخفیف گناهی ده
هوش مصنوعی: از ما که در این همه بیتوجهی هستیم، عذرخواهی کن و ما را با لطف خود از گناهان سبک کن.
بر آن درگه نیاید کس که تا نومید برگردد
هوش مصنوعی: هیچکس به آن درگاه وارد نمیشود که با ناامیدی برگردد.