بخش ۱۴ - در ستایش آزادگی و ذمّ طمع
هوش مصنوعی: در این شعر، یک مرد دانا دو کودک را میبیند: یکی از آنها نان را با عسل مخلوط کرده و دیگری نان را با دوغ. کودک صاحب دوغ به عسل توجه میکند و به سمت آن دستی میکشد. دانا به او هشدار میدهد که اگر طمع به عسل داشته باشد، باید مانند سگی باشد که نسبت به وسوسهها بیاعتناست وگرنه از راه ورع و تقوا دور خواهد شد. در نهایت، او با تأکید بر اهمیت قناعت به آنچه که از جانب خدا مقدر شده، میگوید که لذت واقعی در آزادگی از تمنای مادی است و کسی که بتواند بیطمع زندگی کند، خوشبختتر است.
یکی مرد دانا دل هوشیاردو کودک به هم دید در رهگذار
هوش مصنوعی: یک مرد عاقل و هوشیار دو کودک را در راه ملاقات کرد.
یکی با عسل نانش آمیختهدگررا به نان دوغکی ربخته
هوش مصنوعی: یکی نانش را با عسل مخلوط کرده و دیگری نانش را با دوغ و آب تر کرده است.
ز کودک مزاجیش کو دوغ داشتبه سوی عسل دست خواهش فراشت
هوش مصنوعی: کودک که از مزاج شیرینش دوغ میداشت، به سمت عسل دست دراز کرد و خواستار آن شد.
خداوند شهدش همی گفت بازکه ای بر کفم دوخته چشم آز
هوش مصنوعی: خداوند میگوید: ای کسی که به دست خود چشمانت را به آرزوهای دنیا دوختهای، تلاش کن و به دنبال اهداف و خواستههایت برو.
سگ من شو اکنون که داری طمعوگر نه میالا لباس ورع
هوش مصنوعی: اکنون که به تو نیاز دارم و به من تمایل نشان میدهی، به من نزدیک شو وگرنه از دور به من ننگر و خود را با ظاهری پاکدامن نشان نده.
شد آخر سگش کودک طبع کیشندیده عسل جوی بی زهر نیش
هوش مصنوعی: در نهایت، آن کودک نازکطبع که در محیطی جدید بزرگ شده، مانند سگی شده است که به دنبال عسل میگردد، بدون اینکه به خطر نیش زنبور پی ببرد.
به هر سو کشیدش به صد درد جفتشنیدم که داننده با خویش گفت
هوش مصنوعی: او را به سمتهای مختلفی کشاندند و در حالی که به صد درد و رنج مواجه میشد، شنیدم که دانا با خود سخن میگفت.
ابا دوغ، کودک اگر ساختیکجا سگ کشان از پیش تاختی
هوش مصنوعی: اگر بچهای با دوغ درست کردهای، پس چرا سگها از جلو نتوانستند حرکت کنند؟
فراغ دو عالم طمع کیش باختخنک آن که با قسمت خویش ساخت
هوش مصنوعی: آسایش دو دنیا را کسی ندارد که در طمع باختن کیش خود باشد، خوشا به حال آن کس که با قسمت و سرنوشت خود سازگار است.
درین پرده ویرانی آبادی استرجا بندگی یاس آزادی است
هوش مصنوعی: در این دنیای ویران، امیدی برای بندگی و خواست آزادی وجود دارد.
مده دامن یاس آسان ز دستبنازم دلی کز تمنا برست
هوش مصنوعی: پیش کشیدن دامن گل یاس به سادگی امکانپذیر نیست. من به دلی احترام میگذارم که از خواستهها و آرزوهایش فراتر رفته و آزاد شده است.