قصیدهٔ شمارهٔ ۲۹
هوش مصنوعی: این شعر به مسأله تجارت و زندگی انسانی می‌پردازد. شاعر از سود و زیانِ این دنیا سخن می‌گوید و می‌پرسد چرا با وجود تجربه‌های مختلف، به عواقب کارهای خود توجه نمی‌کنیم. او بیان میکند که جان‌ها در قید بدن و عقل‌ها در تنگنا قرار دارند. در حالی که روح انسان‌ها به دلایل مادی و غذایی رنج می‌برد، گویی ما بیشتر به نیازهای جسمی خود اهمیت می‌دهیم.
شاعر به این نکته اشاره میکند که عاقلی که آینه‌ی کردار ماست را نمی‌نگریم و بار گناهان خود را به دوش می‌کشیم. او به نادیده گرفتن پندهای خردمندان و رفتارهای ناپسند اشاره میکند و تمام تلاشش بر این است که با آگاهی از نواقص خود، نسبت به آن‌ها بی‌توجهی نکنیم.
در نهایت، شاعر تأکید میکند که برای شناخت حقیقت و کمال باید از جهل فرار کنیم و در پی علم و آگاهی باشیم و نه تنها به ظواهر زندگی بپردازیم. او از ما می‌خواهد تا تلاش کنیم تا از پراکندگی اوراق کمال به هدفی واحد برسیم.
تا ببازار جهان سوداگریمگاه سود و گه زیان می آوریم
هوش مصنوعی: ما در بازار جهان مشغول معامله هستیم، گاهی سود به دست میآوریم و گاهی هم ضرر میکنیم.
گر نکو بازارگانیم از چه رویهرگز این سود و زیانرا نشمریم
هوش مصنوعی: اگر ما بازرگانی خوب هستیم، پس چرا همیشه به سود و زیان خود اهمیت نمیدهیم؟
جان زبون گشته است و در بند تنیمعقل فرسوده است و در فکر سریم
هوش مصنوعی: روح ضعیف شده و در قید جسم گرفتاریم؛ عقل ما خسته و در اندیشهای بیپایان به سر می‌برد.
روح را از ناشتائی میکشیمسفره‌ها از بهر تن میگستریم
هوش مصنوعی: ما سفرهها را برای تامین نیازهای جسمانیمان میچینیم، اما روح را با گرسنگی و خلوص میپروریم.
گرچه عقل آئینه کردار ماستما در آن آئینه هرگز ننگریم
هوش مصنوعی: با اینکه عقل مانند آینهای است که اعمال ما را نشان میدهد، اما ما هرگز به آن آینه نگاه نمی‌کنیم.
گر گرانباریم، جرم چرخ چیستبار کردار بد خود میبریم
هوش مصنوعی: اگر ما سنگینی و مشکلاتی داریم، تقصیر چرخ (دوران) چیست؟ ما خودمان بار رفتار نادرست خود را به دوش می‌کشیم.
چون سیاهی شده بضاعت دهر راما سیه کاریم کانرا میخریم
هوش مصنوعی: به دلیل تیره و تار شدن وضعیت زندگی، ما نیز در این شرایط سخت و ناگوار قرار داریم و زندگیمان را با همین وضعیت میگذرانیم.
پند نیکان را نمیداریم گوشاندرین فکرت کازیشان بهتریم
هوش مصنوعی: ما به نصیحتهای خوبان توجه نمی‌کنیم، چون در این فکر هستیم که از آن‌ها بهتر هستیم.
پهلوان اما بکنج خانه‌ایمآتش اما در دل خاکستریم
هوش مصنوعی: قهرمان در خانه محبوس است، اما آتش درون ما خاموش نشده و هنوز شعلهای از آن باقی مانده است.
کاردانان راه دیگر میروندما تبه‌کاران براه دیگریم
هوش مصنوعی: کسانی که مهارت دارند، از مسیر دیگری عبور میکنند، اما ما که دچار مشکل هستیم، راهی متفاوت را طی میکنیم.
گرگ را نشناختستیم از شباندر چراگاهی که عمری میچریم
هوش مصنوعی: ما در دشتی که سالها در آن چرا میکنیم، نتوانستهایم گرگ را از شبان تشخیص دهیم.
بر سپهر معرفت کی بر شویمتا بپر و بال چوبین میپریم
هوش مصنوعی: وقتی در جستجوی آگاهی و دانش هستیم، آیا به مرحلهای میرسیم که بتوانیم از محدودیتها و ناتوانیهای خود عبور کرده و پرواز کنیم، حتی اگر ابزارمان ابتدایی و غیرطبیعی باشد؟
واعظیم اما نه بهر خویشتناز برای دیگران بر منبریم
هوش مصنوعی: ما موعظهکنندهایم، اما برای خودمان نیست، بلکه برای دیگران بر منبر میرویم.
آگه از عیب عیان خود نه‌ایمپرده‌های عیب مردم میدریم
هوش مصنوعی: ما از عیبهای آشکار خود آگاه نیستیم، اما میخواهیم عیبهای دیگران را پیدا کنیم و عیبجویی کنیم.
سفلگیها میکند نفس زبونما همی این سفله را میپروریم
هوش مصنوعی: نفس کمما autoridade de lado پایین ما، این فرد پست را پرورش میدهد.
بشکنیم از جهل و خود را نشکنیمبگذریم از جان و از تن نگذریم
هوش مصنوعی: از نادانی رها شویم و خود را نادیده نگیریم، از زندگی و جسم خود بگذریم اما از ارزشهای انسانی و روح خود عبور نکنیم.
بادهٔ تحقیق چون خواهیم خورد؟ما که مست هر خم و هر ساغریم
هوش مصنوعی: کدام بادهٔ حقیقت را میتوانیم بنوشیم؟ ما که در هر خم و هر جام، سرمست هستیم.
چونکه هر برزیگری را حاصلی استحاصل ما چیست گر برزیگریم
هوش مصنوعی: هر کشاورزی محصولی دارد، نتیجه کار ما چیست اگر ما هم کشاورز باشیم؟
چونکه باری گم شدیم اندر رهیبه که بار دیگر آن ره نسپریم
هوش مصنوعی: زمانی که در مسیر گم شدیم، بهتر است دیگر آن راه را دوباره نپیماییم.
زان پراکندند اوراق کمالتا بکوشش جمله را گرد آوریم
هوش مصنوعی: از آنجایی که اوراق کمال پراکنده شده است، ما باید تلاش کنیم تا آن‌ها را جمعآوری کنیم.
تا بیفشانند بر چینندمانطوطی وقت و زمان را شکریم
هوش مصنوعی: وقتی زمان و فرصت به ما میدهد، باید آن‌ها را با خوشحالی و شکرگزاری استفاده کنیم.