قصیدهٔ شمارهٔ ۳۶
هوش مصنوعی: این شعر به تحولات روح و جان انسان اشاره دارد. شاعر از بلندی و عظمت روح انسان صحبت می‌کند که به واسطه تعلقات و وابستگی‌های دنیوی و جسمانی، به پست‌ترین درجات تنزل یافته است. او به تأثیرات منفی دنیا، مانند فریب و وسوسه‌های آن، اشاره کرده و از دردهای روحی و ناامیدی‌های ناشی از زندگی می‌گوید. در نهایت، زبان شاعر به این نکته می‌رسد که زندگی بخشی از خواب و خیال است و انسان، با وجود تمام آلام و مشکلاتی که تحمل کرده، به نوعی در دام این دنیا گرفتار آمده و روحش مجروح شده است. در آخر، شاعر به بی‌ارزشی اشک و دردهای قلب اشاره دارد که به خاطر غفلت و نادانی ناشی از وابستگی به جهان مادی، محزون شده‌اند.
تو بلند آوازه بودی، ای روانبا تن دون یار گشتی دون شدی
هوش مصنوعی: تو به جایگاه و شهرتی بزرگ دست یافته بودی، اما با انتخاب نادرست، ارزش و مقام خود را پایین آوردی و دچار سقوط شدی.
صحبت تن تا توانست از تو کاستتو چنان پنداشتی کافزون شدی
هوش مصنوعی: تا وقتی که تنها در مورد جسم و ظواهر صحبت میکنی، میپنداری که تو از آنچه هستی بیشتر به دست آوردهای، در حالی که این تنها یک برداشت سطحی است.
بسکه دیگرگونه گشت آئین تندیدی آن تغییر و دیگرگون شدی
هوش مصنوعی: به خاطر تغییرات فراوانی که در طرز زندگی و ویژگیهای جسمی پیش آمده، متوجه شو که این تحولات چه تأثیری بر تو داشته است.
جای افسون کردن مار هویزین فسونسازی تو خود افسون شدی
هوش مصنوعی: به جای اینکه تو ماری را سحر کنی، خودت تحت تأثیر جادو و سحر قرار گرفتهای.
اندرون دل چو روشن شد ز توشمع خود بگرفتی و بیرون شدی
هوش مصنوعی: وقتی دل من به روشنی تو روشن شد، دیگر نیازی به شمع خود نداشتم و از آن بیرون رفتم.
آخر کارت بدزدید آسماناین کلاغ دزد را صابون شدی
هوش مصنوعی: در نهایت، کار تو را آسمان دزدیده و این کلاغ دزد به دردسر افتاده است.
با همه کار آگهی و زیر کیاندرین سوداگری مغبون شدی
هوش مصنوعی: با اینکه در همه جوانب کار آگاه بودی، در این معامله به طرز عجیبی متضرر شدی.
درس آز آموختی و ره زدیوام تن پذرفتی و مدیون شدی
هوش مصنوعی: تو درس آز را آموختی، از آن فاصله گرفتی و با پذیرش وام، به کسی بدهکار شدی.
نور بودی، نار پندارت بکشتپیش از این چون بودی، اکنون چون شدی
هوش مصنوعی: تو مانند نوری بودی که افکار بد تورا نابود کرد. پیش از این چطور بودی و اکنون چه تغییری کردهای؟
گنج امکانی و دل گنجور تستدر تن ویرانه زان مدفون شدی
هوش مصنوعی: تو گنجینهای از امکانات و دلنوازی هستی که در این جسم ویران یعنی در این بدن پنهان شدهای.
ملک آزادی چه نقصانت رساندکامدی در حصن تن مسجون شدی
هوش مصنوعی: ملک آزادی نتوانست به تو آسیبی بزند، تو خود در قلعهٔ جسم گرفتار شدهای.
هر چه بود آئینه روی تو بودنقش خود را دیدی و مفتون شدی
هوش مصنوعی: هر آنچه در آینه بود، تصویر چهره تو بود. تو فقط تصویر خود را دیدی و به آن دل باختی.
زورقی بودی بدریای وجودکه ز طوفان قضا وارون شدی
هوش مصنوعی: تو مانند یک قایق بودی در دریاى هستى که به دلیل طوفان مقدر، به سمت مخالف حرکت کردی.
ای دل خرد، از درشتیهای دهربسکه خون خوردی، در آخر خون شدی
هوش مصنوعی: ای دل کوچک، از سختیها و تلخیهای زندگی چقدر رنج کشیدهای که در نهایت به درد و خونریزی تبدیل شدهای.
زندگی خواب و خیالی بیش نیستبی سبب از اندهش محزون شدی
هوش مصنوعی: زندگی بیشتر شبیه به یک خواب و خیال است و به همین خاطر از اندوهش ناراحت شدی.
کنده شد بنیادها ز امواج توجویباری بودی و جیحون شدی
هوش مصنوعی: بنیادها و اساسها به خاطر وجود تو از هم فرو ریختند؛ تو در ابتدا مانند جویباری کوچک بودی و اکنون تبدیل به جیحون (رودی بزرگ) شدهای.
بی خریدار است اشک، ای کان چشمخیره زین گوهر چرا مشحون شدی
هوش مصنوعی: اشکهایت بیفایده و بدون خریدار هستند، ای چشمی که با تماشای این گوهر گرانبها پر شدهای، چرا اینگونه شگفتزدهای؟