شمارهٔ ۱۱۵ - کمان قضا
هوش مصنوعی: در این شعر، موشکی به مهر مادرش می‌گوید که در مسیر زندگی، خطرات و فریب‌ها زیادی وجود دارد. او توصیه می‌کند که از مکان‌های ناآشنا دوری کنند چون ممکن است دام‌ها و تله‌هایی در انتظارشان باشد. موشک متوجه می‌شود که هر کجا مسکنی وجود دارد، احتمال وجود خطر هم هست. او بر این نکته تاکید می‌کند که باید از راه‌های ناامن پرهیز کرد و به تله‌هایی که در ظاهر جذاب به نظر می‌رسند، اعتماد نکرد.
موشک با وجود نصیحت‌های دیگران احساس می‌کند که خود، از خطرات آگاه است و می‌داند کجا باید برود. اما وقتی به یک تله رنگین نزدیک می‌شود، متوجه می‌شود که این مکان در واقع خطرناک است و به دام می‌افتد. در پایان، شعر به این نکته می‌رسد که باید به خود و تجربیات خود اعتماد کرد و از دنیای بیرون با احتیاط عبور کرد، زیرا گاهی اوقات زیبایی‌ها می‌توانند فریبنده باشند و انسان را به خطر بیندازند.
موشکی را به مهر، مادر گفتکه بسی گیر و دار، در ره ماست
هوش مصنوعی: مادری به موشکی گفت که باید مراقب باشد و محکم بگیرد، چون در مسیر ما خطراتی وجود دارد.
سوی انبار، چشم بسته مروکه نهان، فتنه‌ها به پیش و قفاست
هوش مصنوعی: به انبار نرو، چون با چشم بسته بروی در آنجا خطرات و مشکلات بسیاری وجود دارد.
تله و دام و بند بسیار استدهر بی‌باک و چرخ، بی‌پرواست
هوش مصنوعی: در زندگی، موانع و مشکلات زیادی وجود دارد، اما زمان و سرنوشت به راحتی از این موانع عبور میکنند و بیتوجه به آنها پیش میروند.
تله مانند خانه‌ایست نکودام، مانند گلشنی زیباست
هوش مصنوعی: تله، مانند یک خانهی زیبای مامن است و دام، شبیه به یک گلشن زیبا به نظر می‌رسد.
ای بسا رهنما که راهزن استای بسا رنگ خوش، که جانفرساست
هوش مصنوعی: بسیاری از افرادی که به عنوان راهنمایان شناخته میشوند، در واقع ممکن است اهدافی نادرست داشته باشند. همچنین، چیزهایی که ظاهراً زیبا و خوشایند به نظر می‌رسند، می‌توانند بسیار خطرناک و مضر باشند.
ز آهنین میله، گردکان مربایکه چنین لقمه، خون دل، نه غذاست
هوش مصنوعی: این جمله نشان میدهد که از یک میله آهنی به شدت محکم و سخت، نوعی گردی به وجود آمده است. این گرد به قدری باارزش و خاص است که در واقع نمیتوان آن را به عنوان یک غذای معمولی در نظر گرفت، بلکه نشاندهنده زحمت و رنجی عمیق است.
هر کجا مسکنی است، کالائی استهر کجا سفره‌ایست، نان آنجاست
هوش مصنوعی: هر مکانی که برای زندگی وجود دارد، حتماً چیزی برای تجارت و معامله در آن جا هست و هر جایی که غذایی برای خوردن فراهم شده، نشانهای از فراوانی و روزی در آنجا وجود دارد.
تلهٔ محکمی به پشت در استگربهٔ فربهی است، میان سراست
هوش مصنوعی: پشت در یک تله قوی قرار دارد و یک گربه چاق در وسط خانه نشسته است.
آنچنان رو، که غافلت نکُشندخنجرِ روزگار، خون پالاست
هوش مصنوعی: برو به جلو و با قدرت حرکت کن، تا جایی که زمان و مشکلات نتوانند تو را غافلگیر کنند و به تو آسیب نرسانند.
هر نشیمن، نه جای هر شخصی استهر گذرگه، نه در خورِ هر پاست
هوش مصنوعی: هر مکانی مخصوص هر فردی نیست و هر مسیری مناسب برای هر کسی نیست.
اثر خون، چو در رهی بینیپا در آن ره منه، که راه بلاست
هوش مصنوعی: اگر نشانهای از خون در مسیر دیدی، پا در آن راه نگذار، زیرا آن راه، راه درد و عذاب است.
هرگز ایمن مشو، که حملهٔ چرخگر ز امروز بگذرد، فرداست
هوش مصنوعی: هرگز فکر نکن که در امان هستی، چرا که چرخ روزگار اگر امروز به تو آسیب نرساند، فردا حتماً به سراغت خواهد آمد.
وقت تاراج و دستبرد، شب استروز، هنگام خواب و نشو و نماست
هوش مصنوعی: در زمانی که آرامش و آسایش حاکم است، فرصت مناسبی برای رشد و پیشرفت به وجود میآید. شب نماد سکوت و خواب است، در حالی که روز زمان بیداری و فعالیت است.
سر میفراز نزد شبرو دهرکه بسی قامت از جفاش، دوتاست
هوش مصنوعی: در زندگی، به کسی که در سختیها و تاریکیهای زمانه مقاومت می‌کند، احترام بگذار. زیرا بسیاری از افرادی که تحت فشار و ناملایمات قرار میگیرند، از آنچه که به نظر می‌رسد، قویتر و با ارادهتر هستند.
موشک آزرده گشت و گفت خموشعقل من، بیشتر ز عقل شماست
هوش مصنوعی: موشکی که ناراحت شده بود، به عقلش گفت که سکوت کند، چون او فکر می‌کند که دانشش از عقل دیگران بیشتر است.
خبرم هست ز آفت گردونتله و دام، دیده‌ام که کجاست
هوش مصنوعی: من از مشکلات و سختیهای زندگی آگاه هستم و میدانم که تلهها و دام‌ها در چه جایی قرار دارند و آنها را دیده‌ام.
از فراز و نشیب، آگاهممیشناسم چه راه، راه خطاست
هوش مصنوعی: من از سختیها و راحتیهای زندگی آگاه هستم و میدانم کدام مسیر درست و کدامیک نادرست است.
هر کسی جای خویش میداندپند و اندرز دیگران بی‌جاست
هوش مصنوعی: هرکسی وظایف و مسئولیتهای خود را به خوبی میشناسد و نیازی به نصیحت و توصیه از سوی دیگران ندارد.
این سخن گفت و شد ز لانه بُروننظری تند کرد، بر چپ و راست
هوش مصنوعی: او این حرف را زد و از لانهاش بیرون آمد و با نگاهی تند به چپ و راست نگریست.
دید در تلهٔ نو رنگینگِردَکانی در آهنی پیداست
هوش مصنوعی: در تلهای نو و رنگی، دایرههای کوچک درون آهن نمایان هستند.
هیچ آگه نشد ز بی خِردیکاندران سهمگین حصار، چِهاست
هوش مصنوعی: هیچکس از نادانی و بیخردی خود با خبر نشد که در این دیوارهای خوفناک چه چیزی وجود دارد.
یا در آن روشنی، چه تاریکی استیا در آن یکدلی، چه روی و ریاست
هوش مصنوعی: در روشنایی، سایههایی از تاریکی وجود دارد و در یکدلی، نشانههایی از غرور و برتری دیده می‌شود.
بانگ برداشت، کاین نشیمن پاکچه مبارک مکان روح‌افزاست
هوش مصنوعی: صدای بلندی به گوش می‌رسد که این مکان مقدس و زیبا، محل زندگی روحها و نیروهای مثبت است و واقعاً خوشیمن به نظر می‌رسد.
تله گفتا، مَاِیست در بیرونبدرون آی، کاین سراچه تراست
هوش مصنوعی: تله گفته است که بیا و داخل شو، چرا که اینجا خانه توست.
اگرت زاد و توشه نیست، چه غمزانکه این خانه، پر ز توش و نواست
هوش مصنوعی: اگر چیزی برای زندگی نداری، نگرانی ندار باش چون این مکان پر از زیبایی و لذت است.
جای، تا کی کُنی به زیر زمینرونقِ زندگی ز آب و هواست
هوش مصنوعی: تا کی میخواهی در زیر زمین زندگی کنی؟ زندگی به خاطر آب و هوا و شرایط محیطی رونق میگیرد.
اندرین خانه، بین رهزن نیستهر چه هست، ایمنی و صلح و صفاست
هوش مصنوعی: در این خانه هیچگونه ناامنی یا خطر وجود ندارد، آنچه که هست، آرامش و صلح است.
نشنیدم بنا، چنین محکمگرچه در دهر، صد هزار بناست
هوش مصنوعی: نگفتهام هیچ بنایی را که به این استحکام باشد، هرچند در زمانه صدها بنّا وجود دارند.
جای اَنده، درین مکان شادیستجای نان، اندرین سرا حلواست
هوش مصنوعی: در این مکان، شادی وجود دارد و در این خانه، نان و خوراک خوشمزهای مثل حلوا فراهم است.
موش پرسید، این کمانک چیستتله خندید، کاین کمان قضاست
هوش مصنوعی: موش از تله پرسید که این کمانک چیست، و تله در پاسخ گفت که این کمان نماد سرنوشت است.
اندر آی و بچشم خویش ببینکاندرین پرده‌ها، چه شعبده‌هاست
هوش مصنوعی: وارد شو و با چشمان خود ببین که در این پرده‌ها چه کارهای شگفتانگیزی وجود دارد.
موشک از شوق جَست و شد بدرونتا که او جَست، بانگ در بر خاست
هوش مصنوعی: موشک از شوق پرواز کرد و به سمت بالا رفت، و وقتی او پرواز کرد، صدایی به گوش رسید.
بهر خوردن، چو کرد گردن کجآهنی رفت بر گلویش راست
هوش مصنوعی: برای بهرهبرداری از چیزی، گاهی آدم باید سرش را پایین بیاورد و تسلیم شود، مثل آهنی که به خاطر گشودن گلو، باید به خودش شکل دلخواه بدهد.
رفت سودی کُند، زیان طلبیدخواست بر تن فزاید، از جان کاست
هوش مصنوعی: رفت سودی که کم بود، زیان زیادی به بار آورد. خواست که به وجودش افزوده شود، اما از جانش کم کرد.
کودکی کاو ز پند و وعظ گریختگر به چاه است، دم مزن که چراست
هوش مصنوعی: کودکی که از نصیحت و آموزش فرار کرده است، اگر به چاهی بیفتد، نباید بگویی چرا افتاده است.
رسم آزادگان چه می‌داندتیره بختی که پای بند هوی‌ست
هوش مصنوعی: آزادگان و رهاشدگان از قید و بندهایی که به آنها وابسته نیستند، به خوبی میدانند که کسانی که در دام هوس و خواستههای دنیوی به سر میبرند و گرفتار آنها هستند، نمیتوانند طعم آزادی را بچشند.
خویش را دردمند آز مکنکه نه هر درد را امید دواست
هوش مصنوعی: به خودت آسیب نزن، زیرا هر دردی درمانی ندارد.
عزّت از نفس دون مجو، پروینکاین سیه رای، گمره و رسواست
هوش مصنوعی: به هیچ وجه نباید به دنبال احترام و عزت از انسانهای پست و بیارزش بود، زیرا فردی که از نظر فکر و اندیشه سقوط کرده، خود باعث گمراهی و رسوایی است.