غزل شمارهٔ ۴۱
هوش مصنوعی: این شعر به عشق و محبت به یک معشوق اشاره دارد که تمام وجود و عالم به او معطوف است. شاعر می‌گوید که قبله و هدف زندگی هر موجودی، زیبایی و حضور معشوق است. هرگونه دوستی و محبت از بوی معشوق نشأت می‌گیرد و تمام ناراحتی‌ها و مشکلات دنیا به خاطر دوری از اوست. همچنین، قدرت و جاذبه معشوق بی‌نظیر است و عقل نیز در پی عشق او، بی‌قرار و کودک‌وار می‌شود. شاعر در انتها به این نتیجه می‌رسد که درد و بیماری ناشی از دوری از معشوق است و همگان بدون او درمان نمی‌یابند.
قبلهٔ ذرات عالم روی توستکعبهٔ اولاد آدم کوی توست
هوش مصنوعی: جهتگیری تمام ذرات جهان به سوی توست و کعبه و مرکز توجه فرزندان آدم نیز کوی تو به شمار میآید.
میل خلق هر دو عالم تا ابدگر شناسند و اگر نی سوی توست
هوش مصنوعی: هر چه تمایل و خواسته مردم جهان باشد، اگر به شناخت این خواستهها بپردازند، در نهایت همهچیز به تو برمیگردد و به سمت تو میآید.
چون به جز تو دوست نتوان داشتندوستی دیگران بر بوی توست
هوش مصنوعی: وقتی که نمیتوانم دوستی غیر از تو داشته باشم، روابط دیگران فقط به خاطر یاد تو و عطر وجودت است.
هر پریشانی که در هر دو جهانهست و خواهد بود از یک موی توست
هوش مصنوعی: هر نوع بینظمی و آشفتگی که در این دنیا و آن دنیا وجود دارد، ناشی از یک تار موی توست.
هر کجا در هر دو عالم فتنه‌ای استترکتاز طرهٔ هندوی توست
هوش مصنوعی: هر جا که در این دنیا یا دنیای دیگر مشکل و فتنه‌ای وجود دارد، آن را به زیبایی و حضور تو مربوط میدانم.
پهلوانان درت بس بی‌دلنددل ندارد هر که در پهلوی توست
هوش مصنوعی: پهلوانان در کنار تو از ته دل هستند و کسی که در کنار توست، دل نداشته و به تو احساس نزدیکی نمیکند.
نیست پنهان آنکه از من دل ربودهست همچون آفتاب آن روی توست
هوش مصنوعی: آنکه دل من را گرفته، پنهان نیست؛ چهرهات مانند آفتاب روشن و پیداست.
عقل چون طفل ره عشق تو بودشیرخوار از لعل پر لؤلؤی توست
هوش مصنوعی: عقل مانند کودکی است که در مسیر عشق تو قرار دارد و از زیبایی و جذابیت تو سیراب می‌شود.
تیربارانی که چشمت می‌کندبر دلم پیوسته از ابروی توست
هوش مصنوعی: چشمان تو به گونهای بر دل من تاثیر میگذارد که مثل تیرهایی در حال زخم زدن هستند و این حالت همواره ناشی از زیبایی ابروهای توست.
گفتم ابرویت اگر طاقم فکنداین گناه نرگس جادوی توست
هوش مصنوعی: گفتم اگر ابرویت بر من خم شود، تقصیر از نرگس جادویی توست.
گفتم ای عاقل برو چون تیر راستکین کمان هرگز نه بر بازوی توست
هوش مصنوعی: به کسی که دقت و هوش بالایی دارد، گفتم که بهتر است مانند تیر مستقیم بروی و از آن فاصله بگیری، زیرا هرگز کمان در دست تو نخواهد بود و نمیتوانی به هدف بزنی.
این همه عطار دور از روی تودرد از آن دارد که بی داروی توست
هوش مصنوعی: این همه عطار (پزشک) که دور از انتظار تو هستند، تنها به خاطر این است که دردشان بیداروی توست.