غزل شمارهٔ ۴۲۳
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر عشق و دلبستگی شدید شاعر به معشوقش است. شاعر از ناکامی در دست‌یابی به محبوب سخن می‌گوید و اشاره به جذابیت و زیبایی معشوق می‌کند که دل او را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. او به چگونگی اسارت دلش در برابر کرشمه‌ها و نگاه معشوق اشاره می‌کند و از توبه‌هایش می‌گوید که به راحتی شکسته شده‌اند. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که عشق به معشوق را نمی‌تواند ترک کند و همچنان در تلاش برای وصال اوست.
دستم نرسد به زلف چون شستشدر پای از آن فتادم از دستش
هوش مصنوعی: من به زلف او دسترسی ندارم، چون وقتی که او را دیدم، از دستش افتادم و به پایش رسیدم.
گر مرغ هوای او شوم شایدصد دام معنبر است در شستش
هوش مصنوعی: اگر دل به عشق او بسپارم، ممکن است در دست من گرفتار بسیاری از دامهای پیچیده و معانی عمیق باشد.
از لب ندهد میی و می‌داندمخموری من ز نرگس مستش
هوش مصنوعی: او از لبش جرعهای نمیدهد و میداند که من به خاطر نگاه مستش در حال مستی هستم.
بیچاره دلم که چشم مست اوصد توبه به یک کرشمه بشکستش
هوش مصنوعی: دل بیچاره من که در برابر نگاه مست او، تمام توبهها و عهدهایی که کرده بودم، با یک اشاره او به راحتی شکسته شد.
بشکفت گل رخش به زیباییغنچه ز میان جان کمر بستش
هوش مصنوعی: گل زیبای چهرهاش مانند غنچهای شکفته شد و جانش را با زیباییاش در آغوش گرفت.
از بس که بریخت مشک از زلفشچون خاک به زیر پای شد پستش
هوش مصنوعی: به دلیل آنکه موهایش بویی شبیه مشک دارد و این بوی خوش به قدری زیاد است که بر اطرافش میریزد، در نتیجه خاک زیر پاهایش بهطور ناچیز و بیارزش به نظر می‌رسد.
چون بود بتی چنان که در عالمبپرستندش که جای آن هستش
هوش مصنوعی: اگر وجود بتی باشد که در جهان به او پرستش کنند، جایی که شایسته این کار است.
یک یک سر موی من همی گویدرویش بنگر که گفت مپرستش
هوش مصنوعی: هر یک تار موی من به من می‌گوید که به چهرهاش نگاه کن و از پرستش او دریغ نکن.
نی نی که نقاب بر نمی‌داردتا سجده نمی‌کنند پیوستش
هوش مصنوعی: هیچ چیز به اندازهی نی نمی‌تواند خود را نشان دهد، و تا زمانی که خود را برهنه نکند، دیگران در برابرش قدردانی نخواهند کرد.
عطار دلی که داشت در عشقشبرخاست اومید و نیست بنشستش
هوش مصنوعی: عطار قلبی را که در عشقش به اوج رسیده بود، امیدی ندارد و دیگر نمینشیند.