حکایت محمود و مردی خاک‌بیز
هوش مصنوعی: در این شعر، محمود شبانه بدون سپاه به بررسی زمین‌ها می‌پردازد و خاکی را می‌بیند که بر روی آن نشسته است. او متوجه می‌شود که در کوه‌ها خاکی وجود دارد که می‌تواند ارزشمند باشد. پس از آن، شاه دوباره به همان مکان می‌آید و می‌بیند که او هنوز مشغول کار خود است. شاه به محمود می‌گوید که با تلاش او می‌تواند به ثروت و قدرت زیادی دست یابد. محمود تأکید می‌کند که گنجی را در این کار یافته و تا زمانی که زنده است، به همین فعالیت ادامه خواهد داد. او به دیگران توصیه می‌کند که در این مسیر تلاش کنند و از راه خود منحرف نشوند، زیرا در این راه درهای پنهانی وجود دارد که می‌تواند به ثروت و موفقیت بیانجامد.
یک شبی محمود می‌شد بی‌سپاهخاک بیزی دید سر بر خاک راه
هوش مصنوعی: محمود شبانه، بدون لشکر، به بیابان میرفت و در آنجا خاکی را دید که بر روی آن سر به زمین گذاشته بود.
کرده بد هر جای کوهی خاک بیششاه چون آن دید، بازو بند خویش
هوش مصنوعی: هر جا که در کوهستان خاک و زبالهای دیده شود، شاه به خاطر آن، خود را آماده می‌کند و استقامت میگیرد.
در میان کوه خاک او فکندپس براند آنگاه چون بادی سمند
هوش مصنوعی: در دل کوه، او خاک خود را پاشید، سپس به روشی سریع و چابک مانند باد حرکت کرد.
پس دگر شب باز آمد شهریاردید او را همچنین مشغول کار
هوش مصنوعی: شهرزاد دوباره شب آمد و شاه او را دید که همچنان مشغول کار است.
گفتش آخر آنچ دوش آن یافتیده خراج عالم آسان یافتی
هوش مصنوعی: او در نهایت به او می‌گوید که آنچه دیروز به دست آوردی، امروز به راحتی به دست آمده است.
همچنان بس خاک می‌بیزی تو بازپادشاهی کن که گشتی بی‌نیاز
هوش مصنوعی: تو همچنان در خاک فرو میروی و از خود میکاهی، اما دوباره میتوانی پادشاهی کنی چون به بینیازی دست یافتهای.
خاک بیزش گفت آن زین یافتمآن چنان گنجی نهان زین یافتم
هوش مصنوعی: خاک از او گفت که من چنین گنجی را کشف کردم و به این صورت به آن دست یافتم.
چون ازین در دولتم شد آشکارتا که جان دارم مرا اینست کار
هوش مصنوعی: از زمانی که از این در به ثروتم دست یافتم، تا زمانی که جان دارم، این کار را انجام میدهم.
مرد این ره باش تا بگشایدتسر متاب از راه تا بنمایدت
هوش مصنوعی: در این مسیر استقامت داشته باش تا مشکلات برطرف شوند و از راه خود منحرف نشو تا به تو نمایش دهد.
بسته جز دو چشم تو پیوسته نیستتو طلب کن زانک این در بسته نیست
هوش مصنوعی: غیر از دو چشمان تو چیزی دیگر وجود ندارد. جستوجو کن، زیرا این در هرگز بسته نیست.