(۲) مناجات موسی با حق تعالی ودر خواستن او یکی از اولیا
هوش مصنوعی: در این متن، داستانی از موسی کلیم (حضرت موسی) و عالم آرای (شخصی عارف و فرزانه) روایت می‌شود. موسی به دنبال این عالم می‌رود تا او را ملاقات کند و از او آبی بخواهد. وقتی که موسی به او آب می‌آورد، متوجه می‌شود که آن عارف مرده است. موسی از این اتفاق شگفت‌زده می‌شود و به فکر می‌افتد که چرا خداوند چنین تقدیری برای او رقم زده است.
در ادامه، موسی به این نتیجه می‌رسد که ارتباط با خداوند باید به واسطه‌ای بدون واسطه و در دل و جان باشد. او می‌فهمد که هر چند مخلوق، در برقراری ارتباط با عالم نامتناهی، باید به چیزی ورای ظواهر و جسم توجه کند.
این داستان، بیانگر اهمیت شناخت خداوند و درک عمیق‌تری از وجود و روش‌های ارتباط با اوست. در نهایت، تأکید می‌شود که پایه‌گذاری ارتباط با خداوند تنها از طریق دل و جان ممکن است و نه از طریق ظواهر و واسطه‌ها.
بحق گفتا کلیم عالم آرایکسیم از دوستان خویش بنمای
هوش مصنوعی: بهراستی گفته شد که ما نماینده یا نشانهای از عالم و معرفت هستیم. از دوستان خود خواهش میکنیم که ما را معرفی کنند.
که تا روشن شود چشم برویشکه دل می‌سوزدم از آرزویش
هوش مصنوعی: تا زمانی که چشمانم به او روشن شود، دلتنگیام از آرزویش را حس میکنم.
خطاب آمد که ما را اهل دردیبصدق اندر فلان وادیست مردی
هوش مصنوعی: پیام آمده که ما کسانی هستیم که آشنا به درد و رنجیم و در این وادی، مردی صادق وجود دارد.
که او از خاصگان درگه ماستشبانروزی سلوکش در ره ماست
هوش مصنوعی: او از افراد خاص و نزدیک به ماست و در تمام روز و شب، روش و رفتار او در مسیر ما قابل مشاهده است.
روانه شد کلیم از بهر دیداربدید آن مرد را مستغرق کار
هوش مصنوعی: کلیم به راه افتاد تا آن مرد را که تمام وقت در کارش غرق شده بود، ببیند.
نهاده نیم خشتی زیر سر درپلاسی تا سر زانو ببر در
هوش مصنوعی: نیمخشتی زیر سرم گذاشتهام تا به راحتی بر روی آن بخوابم و در حالی که زانوهایم را جمع کردهام، خودش را در این حال به من نزدیک کند.
هزاران مور و زنبور و مگس نیزبرو گرد آمده از پیش و پس نیز
هوش مصنوعی: هزاران حشره مانند مور و زنبور و مگس از جلو و عقب به دور او جمع شدهاند.
سلامش کرد موسی گفت آنگاهکه گر هستت بچیزی مَیل در خواه
هوش مصنوعی: موسی به او سلام کرد و گفت: وقتی که تو به چیزی میل داری، در خواستهات تلاش کن.
بدو گفت ای نبیّ الله بشتابمرا از کوزه‌ات ده شربتی آب
هوش مصنوعی: به او گفت: ای پیامبر خدا، سریع باش و از کوزه‌ات به من جرعهای آب بده.
چو موسی از پی کوزه روان شدبیک دم از تن آن تشنه جان شد
هوش مصنوعی: مانند موسی که برای گرفتن کوزه آب حرکت کرد، در یک لحظه جان تشنهاش از تن جدا شد.
چو آب آورد پیشش موسی پاکبمرده دید او را روی بر خاک
هوش مصنوعی: موسی وقتی آب را به نزدیک خودش آورد، مردهای را که پاک بود روی زمین مشاهده کرد.
کلیم الله تعجب کرد و برخاستکه تا کرباس و گور او کند راست
هوش مصنوعی: حضرت موسی، که به خداوند نزدیک بود، از وضعیت موجود شگفت‌زده شد و تصمیم گرفت که برآید و کاری انجام دهد تا درستی و راستی را به وجود آورد.
چو باز آمد دریده بود شیرشدلش خورده شکم زو گشته سیرش
هوش مصنوعی: پس از بازگشت، شیر احساس گرسنگی میکند و دلش به خاطر گرسنگیاش به شدت در حال ناز و نازی است. در نهایت، او شکم خود را پر کرده و سیر شده است.
بجوش آمد دل موسی ازان دردبسی دردش زیادت شد ازان مرد
هوش مصنوعی: دل موسی به شدت از دردها و رنجها به جوش آمد و این احساس، باعث شد که درد او بیشتر شود و عمیقتر گردد.
زبان بگشاد کای دانندهٔ رازگلی را تربیت دادی بصد ناز
هوش مصنوعی: زبان آغاز به صحبت کرد و گفت: ای کسی که رازها را میدانی، تو گلی را با ناز و زیبایی پرورش دادهای.
کجا سررشتهٔ این سر توان یافتکه سرّ تو نه دل دید و نه جان یافت
هوش مصنوعی: در کجا میتوان نشانهای از این قدرت شناخت یافت، در حالی که راز تو نه دل آن را درک کرده و نه جان توانسته است به آن دست یابد؟
بگوش جان ز حق آمد جوابشکه چون هر بار ما دادیم آبش
هوش مصنوعی: جواب این درخواست به گوش دل رسید که هر بار که ما چیزی به او دادیم، او نیز به ما پاسخ داد.
همان بهتر که چون هر بار این بارز دست ما خورد آب آن جگرخوار
هوش مصنوعی: بهتر است که هر بار که این بار به دست ما می‌افتد، آب بر دل کسی که از این اتفاق ناراحت می‌شود، ریخته نشود.
لباس او چو ما دادیم پیوستچگونه موسی آرد در میان دست
هوش مصنوعی: او چطور میتواند در میانه دستها لباس ما را با خود بیاورد، در حالی که ما خود بدن او را پوشاندهایم؟
کنون چون واسطه آمد پدیدارچرا کرد التفاتی سوی اغیار
هوش مصنوعی: حالا که واسطه‌ای در میان است و به چشم میآید، چرا به دیگران توجه کرده است؟
چو دید از حضرت چون ما عزیزیز غیر ما چرا می‌خواست چیزی
هوش مصنوعی: وقتی که او از وجود ما عزیزانی را دید، دیگر چرا باید از غیر ما چیزی می‌خواست؟
چو پای غیر آمد در میانهربودیم از میانش جاودانه
هوش مصنوعی: وقتی که پای دیگری وارد وسط شد، از میان او موقعیت جاودانهمان را گرفتیم.
ولی تا باز ندهد آشکارهحساب آن پلاس و خشت پاره
هوش مصنوعی: اما تا زمانی که حساب و کتاب آن پلاس و خشت پاره روشن نشود، وضعیت مشخص نخواهد شد.
بعزّ عزِّ ما گر قدرِ موئی ز ما بویش رسد از هیچ سوئی
هوش مصنوعی: اگرچه ما از نظر مقام و عزت کوچک و بیاهمیت به نظر بیاییم، اما اگر بویی از وجود ما به مشام کسی برسد، نشاندهندهای از ارزش و عظمت ماست.
عزیزا کار آسان نیست با اوسخن جز در دل و جان نیست با او
هوش مصنوعی: عزیزم، نمیتوان به سادگی با او صحبت کرد، گفتگو با او نیازمند احساسات عمیق و واقعی است.
سخن با او چو درجان ودل آیدسخن آنجا ز دنیا مشکل آید
هوش مصنوعی: وقتی که با او صحبت میکنم، گویی که در عمق جان و دل قرار دارم، در آن لحظه مشکلات دنیا برایم مهم نیستند.
چو نتواند کسی بر جان قدم زدبه مردی بر کسی نتوان رقم زد
هوش مصنوعی: اگر کسی نتواند بر جان خود تسلط پیدا کند، نمیتواند به دیگری به خاطر مردانگیاش الگویی ارائه کند.
فلک را در صفش مشمر ز مردانزنی پیرست چرخی کرده گردان
هوش مصنوعی: آسمان را در صف مردان شمرده نگیرد، چرا که اینجا زنی سالخورده وجود دارد که به دور خود میچرخد.
بهر چیزت چو صد پیوند باشدترا پیوند اصلی چند باشد
هوش مصنوعی: برای هر چیزی که به آن وابستهای، صد پیوند وجود دارد. حالا به فکر پیوند اصلیات باش که چند بار بیشتر است.
چو اینجا می‌کشد چندین نهنگتچگونه بر فلک باشد درنگت
هوش مصنوعی: وقتی در این دنیا این همه مشکلات و چالشها وجود دارد، چطور میتوانی در دنیای بزرگتر بیخیال باشی و معطل بمانی؟
چو زنجیر زمین بر پای باشدکجا بر آسمانت جای باشد
هوش مصنوعی: وقتی که زنجیرها بر پای تو سنگینی کند، چگونه میتوانی در آسمانها پرواز کنی؟
چو بر خیل سگان افتاد مهرتچه بگشاید ز سُکّان سپهرت
هوش مصنوعی: زمانی که محبت و عشق تو بر دل جمعی از وفاداران و دوستان تو فرود آید، چه نیازی به نگهبانی و تدبیر در مورد زندگی و وجود تو خواهد بود؟
کجا لایق بود در قدس پاکیکرام الکاتبین با جِرمِ خاکی
هوش مصنوعی: کجا امکان دارد که موجودی که از خاک ساخته شده، در جایی که تقدس و پاکی حکمفرماست، در کنار فرشتگان نوشتهبردار قرار گیرد؟
جمالی کان بزرگان را مباحستچه جای ساکنان مستراحست
هوش مصنوعی: زیبایی خاصی وجود دارد که برای بزرگان مجاز است، پس چه جای شگفتی که این زیبایی برای ساکنان جاهای ناپسند نیز به حساب میآید.
نه هر جانی بدان سِر راه یابدنه هر کس ای پسر آن جاه یابد
هوش مصنوعی: هر کسی به مقام و راز و رمزی که در زندگی وجود دارد، دسترسی پیدا نمیکند و همه نمیتوانند به آن مرحله برسند.
که در عالم هزاران جان درآیدکه تا یک جان درین سِر با سر آید
هوش مصنوعی: در دنیا افرادی زیادی وجود دارند که به زندگی و روحهای مختلفی میرسند، اما فقط یک روح میتواند به عمق این راز پی ببرد.