(۸) حکایت موسی و مرد عابد
هوش مصنوعی: داستان درباره یک عابد است که به طور مداوم در حال عبادت و طاعت خداوند است، اما به او خبر می‌رسد که نامش در دیوان بدبختان ثبت شده است. این خبر باعث می‌شود که او همچنان عبادتش را بیشتر کند و تلاشش را دوچندان کند. او به موسی پاسخ می‌دهد که گمان می‌کرده در هیچ کاری درست نیست، اما اکنون با دانستن این موضوع، عبادتش را افزایش می‌دهد. خداوند به موسی فرمان می‌دهد تا به عابد بگوید که او از نیکبختان است و نامش از دیوان بدبختان حذف شده است. در نهایت، خداوند می‌فرماید که عابد را از بندگان خوب خود برگزیده و او باید نسبت به انسان‌ها آگاه باشد و از جهل خود اجتناب کند.
یکی عابد نیاسودی ز طاعتنبودی بی عبادت هیچ ساعت
هوش مصنوعی: یک عابد هرگز از عبادت سیر نمیشود و هیچ ساعتی بدون پرستش نمیتواند بماند.
شبانروزی عبادت بود کارشبسر شد در عبادت روزگارش
هوش مصنوعی: او تمام زندگی خود را صرف عبادت کرده و از این طریق روزگاری را گذرانده است.
بموسی وحی آمد از خداوندکه عابد را بگو ای مرد خرسند
هوش مصنوعی: وحی پروردگار به موسی نازل شد که به عابد بگوید: ای مرد، خوشحال و شاد باش.
چه مقصودست از طاعت مدامتکه در دیوان بدبختانست نامت
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که چه فایدهای دارد که به طور مداوم در حال عبادت و اطاعت هستی، وقتی که نام تو در زمره بدبختان ثبت شده است؟ در واقع، شاعر به نارضایتی و بیفایده بودن این طاعت اشاره دارد، وقتی که وضعیت کلی فرد تغییر نکرده و او در دستهی ناامیدان قرار دارد.
چو موسی آمد و او را خبر کردعبادت مرد عابد بیشتر کرد
هوش مصنوعی: وقتی موسی آمد و خبر آورد، همان مرد عابد عبادتش را بیشتر انجام داد.
چنان جدی دران کارش بیفزودکه صد کارش بیکبارش بیفزود
هوش مصنوعی: او به قدری جدی و با تلاش در کارش فعالیت کرد که به یکباره صد کار دیگر نیز به آن افزوده شد.
بدو گفتا چو تو از اشقیائیچنین مشغول در طاعت چرائی
هوش مصنوعی: با تو میگویم، وقتی تو از بدترینها هستی، چرا در راه عبادت مشغول هستی؟
بموسی گفت آن سرگشتهٔ راهکه ای طوطی طور و مرد درگاه
هوش مصنوعی: به موسی گفت آن گمکردهٔ راه که ای طوطی کوه طور و مرد درگاه، یعنی: شخصی که در جستجوی حقیقت و راه درست است، به موسی میگوید که تو همچون طوطیای هستی که در کوه طور زندگی میکند و در محضر خداوند قرار داری. این بیان نشاندهندهی جستوجو در معنای عمیقتری از وجود و حقیقت است.
چنان پنداشتم من روزگاریکه هیچم من نیم در هیچ کاری
هوش مصنوعی: من گمان میکردم زمانی وجود دارد که من هیچ هستم و در هیچ کاری نقشی ندارم.
چو دانستم که آخر در شمارمبیک طاعت زیادت شد هزارم
هوش مصنوعی: وقتی متوجه شدم که به خاطر یک عمل خوب، به تعداد زیادی از خوبیها افزوده میشوم، احساس شادی و شگفتی کردم.
چو نامم ز اشقیای او برآمدهمه کاری مرا نیکوتر آمد
هوش مصنوعی: وقتی که نام من از بدخواهان او به زبان آمد، همه کارهایم بهتر و خوشایندتر به نظر رسید.
اگرچه آب در آتش بود آنازو هر چیز کآید خوش بود آن
هوش مصنوعی: هرچند که آب در آتش بود، اما از آن هر چیزی که به وجود میآید، خوب است.
هر آن چیزی کزان درگاه آیدچه بد چه نیک زاد راه آید
هوش مصنوعی: هر چیزی که از آن درگاه وارد شود، چه خوب باشد و چه بد، به نوعی به مسیر شما شکل می‌دهد و تأثیر میگذارد.
اگر نورم بود از حق وگر نارخدایست او مرا با بندگی کار
هوش مصنوعی: اگر من از نور الهی باشم، خوب است، وگرنه اگر از آتش و غضب خدا باشم، باید با بندگی و servitude به خداوند سروکار داشته باشم.
نمی‌اندیشم از نزدیک و دورشکه دایم این چنینم در حضورش
هوش مصنوعی: من درباره نزدیکی یا دوری او فکر نمیکنم، زیرا همیشه در کنار او هستم.
چو موسی سوی طور آمد دگر بارخطابش کرد حق از اوج اسرار
هوش مصنوعی: زمانی که موسی دوباره به کوه طور رفت، خداوند از بالای اسرار با او صحبت کرد.
که چون دیدم که این عابد چنین استز سر تا پای او مشغول دینست
هوش مصنوعی: زمانی که متوجه شدم این عابد اینگونه است و از سر تا پا در کار دین و عبادت مشغول است.
پسندیدم ازو عهد عبادتولی شد در عمل جدش زیادت
هوش مصنوعی: من از او پیمان عبادت را پسندیدم، ولی در عمل نسبت به جدش (خدای او) زیادی نشان داد.
چو او در بندگی خویش بفزودخداوندی خدا زو بیش بفزود
هوش مصنوعی: هر قدر که او در خدمت و بندگی خود پیشرفت کند، خداوند نیز او را بیشتر بزرگ و عظیم میکند.
کنون از نیک بختانش شمردمز لوح اشقیا نامش ستردم
هوش مصنوعی: اکنون از میان کسانی که سرنوشت خوبی دارند، آن را شمردم و نام او را از دسته بدبختها پاک کردم.
رسانیدم بصاحب دولتانشبدو از من کنون مژده رسانش
هوش مصنوعی: من پیامی را به صاحب دو دولت رساندم و اکنون از تو میخواهم که خبر خوش او را به او برسانی.
چو تو آگه نهٔ از سر انسانسر موئی مکن انکار ایشان
هوش مصنوعی: اگر تو نسبت به معنای واقعی انسان آگاه هستی، هرگز وجود آنها را انکار مکن.
سری از جهل پر اقرار و انکارکه فردا نقد خواهد شد پدیدار
هوش مصنوعی: سری که پر از جهالت است، هم با ادعاهایش و هم با انکارهایش، در آینده به وضوح مشخص خواهد شد و حساب آن گرفته می‌شود.