(۸) حکایت پیر عاشق با جوان گازر
هوش مصنوعی: این شعر درباره جوانی زیبا و دلربا است که عشق او، دل‌های بسیاری را به خود جلب کرده و باعث گمراهی عاشقان شده است. او نه فقط از زیبایی‌های ظاهری خود، بلکه از دل‌ربایی‌اش نیز بهره‌مند است. یک پیر عاشق، به شدت شیفته این جوان می‌شود و در اثر این عشق، عقل خود را از دست می‌دهد. او حاضر می‌شود همه‌ی دارایی‌اش را برای عشق آن جوان ببخشد و به سوز دل سعی می‌کند هر چه سریع‌تر به او برسد.
در ادامه، داستان به مصر می‌رسد، جایی که جوان و پیر با هم به فروشنده‌ای به عنوان بنده و خدمتکارشان برخورد می‌کنند. جوان بر روی کرسی نشسته و عشق خود را به طرز معناداری توصیف می‌کند. پیر در نهایت یکی از بندگانش را آزاد می‌کند و به او می‌گوید که عشق واقعی تنها با صداقت و کمال در عاشقی به دست می‌آید.
در نهایت، شعر به این نکته می‌رسد که عشق واقعی و صادقانه باید با صداقت و فداکاری همراه باشد و این عشق باید به تمام وجود انسان نفوذ کند.
جوانی سرو بالا بود چون ماهز مهر او جهانی گشته گمراه
هوش مصنوعی: جوانی با قامت بلند و زیبا مانند ماه بود و زیبایی او باعث شده بود که دیگران در عشق او به اشتباه بیفتند و از راه صحیح خود دور شوند.
بخود از پیشه او راگازری بودهمیشه کارِاو خود دلبری بود
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که شخص همیشه در کارش احساس شگفتی و جذابیت دارد، و فعالیت او همیشه به نوعی زیبا و دلنشین است. در واقع، او با هر کاری که می‌کند، توانایی خاصی در جلب توجه و مهرورزی دارد.
چو خَم دادی سر زلف زِرِه وارمیان گازری گشتی سیه دار
هوش مصنوعی: زمانی که موهای سیاه و پیچیدهات را به طرف پایین فرستادی، مانند غمگینی که در دل آدمی جای دارد، به یک گازری (سیاه) تبدیل شدی.
چو بهر کار میزر بر میان زدمیان آب آتش در جهان زد
هوش مصنوعی: وقتی که کسی برای انجام کاری برمیخیزد، در میان راه با چالشهای بسیاری مواجه می‌شود؛ او مانند کسی است که در دنیای پر از مشکلات و تضادها، با نبرد و تلاش، به دنبال هدف خود میباشد.
اگر جامه زدی در آب بر سنگگرفتی عاشقان را جامه در جنگ
هوش مصنوعی: اگر در آب و در شرایط سخت تلاش کنی، عاشقان و افرادی که در جستجوی عشق هستند نیز باید در مواجهه با چالشها و نبردها، لباس و هویتی را انتخاب کنند که با شرایط جنگ سازگار باشد.
همه عشّاق را آهنگِ او بودبیک ره دست زیر سنگِ او بود
هوش مصنوعی: تمام عاشقان به سمت او حرکت می‌کنند و در یک مسیر، زیر سایه او قرار دارند.
یکی پیر اوفتادش عاشق زارز عشقش گشت سرگردان چو پرگار
هوش مصنوعی: یک پیرمردی عاشق و دچار عشق شد و به شدت سرگردان گشت، مثل پرگاری که در دور خود میچرخد.
چنان درکارِ آن برنا زبون گشتکه عقل پیرِ او عین جنون گشت
هوش مصنوعی: به قدری در کار آن جوان زیبا مشغول شد که عقل سالخورده او به حماقت شبیه شد.
ز عشق روی او پشتش دو تاشددلش گردابِ دریای بلا شد
هوش مصنوعی: از عشق چهرهاش، دلش آشفته و گرفتار گرفتاریهای عمیق شده است.
بآخر خویشتن را وقفِ او کردهمه کاری بجای او نکو کرد
هوش مصنوعی: در نهایت، او تمام وجود خود را برای او وقف کرد و هر کاری را به جای او به خوبی انجام داد.
اگر روزی ندیدی چهرهٔ اوز سوز دل برفتی زهرهٔ او
هوش مصنوعی: اگر روزی چهرهٔ او را نبینی، به خاطر اندوه عمیق دل، دیگر طاقت دیدن زیباییاش را نخواهی داشت.
بمزدوری شدی هر روز و آنگاهفتوح خود بدو دادی شبانگاه
هوش مصنوعی: تو هر روز در خدمت دیگران هستی و در نهایت، پاداش و موفقیت خودت را در یک شب به او میسپاری.
همی هرچیز کو را دست دادیبدان سیمین بر سرمست دادی
هوش مصنوعی: هر چیزی که به دست کسی میسپاری، به همان میزان در سرش لذت و خوشی ایجاد می‌کند.
مگر با پیر برنا گفت روزیکه چون هر ساعتت بیشست سوزی
هوش مصنوعی: روزی با مردی باتجربه صحبت کردم و او به من گفت که هر لحظه از زندگیات پر از اشتیاق و احساس سوز و گداز است.
نخواهد گشت کار تو چنین راستزر بسیار خواهم کرد درخواست
هوش مصنوعی: کار تو به این راحتی پیش نمیرود، من درخواست زیادی از تو دارم و خواستم که تلاش بیشتری بکنی.
ترا نیست از زر بسیار چارهکه سیر آمد دلم زین پاره پاره
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که ثروت و مال نمیتواند مشکل من را حل کند، زیرا دل من از این دلبستگی و جدایی خسته و دلزده شده است.
زبان بگشاد پیر و گفت ای دوستندارم نقد جز مشتی رگ و پوست
هوش مصنوعی: پیر مرد زبان به سخن گشود و گفت: ای دوست، من چیزی جز تکهای از گوشت و پوست را نمیخواهم.
مرا بفروش و زر بستان و برگیرتو خوش باش و کم این بیخبر گیر
هوش مصنوعی: مرا بفروش و پولش را بگیر و تو خوشحال باش، بیآنکه به من توجهی داشته باش.
بسوی مصر بردش آن جوان زودیکی نخّاس خانه در میان بود
هوش مصنوعی: آن جوان زود به سمت مصر رفت و در میان راه یک آدم شیاد و دغلکار را دید.
مگر کرسی نهادن رسم آنجاستکه بنشیند فروشنده بر او راست
هوش مصنوعی: آیا در جایی که فروشنده بر کرسی نشسته، این کار درست و معمول است؟
بر آن کرسی نشست آن تازه برناستاد آنجایگه آن پیر برپا
هوش مصنوعی: او بر روی آن کرسی نشسته و جوانی تازه نفس ایستاده است و در آنجا، پیرمردی نیز پابرجاست.
چنین گفت ای عجب آن پیرِ مدهوشکه هرگز نکنم آن لذّت فراموش
هوش مصنوعی: این عجیب است که آن پیر مست چنین گفت، که هرگز آن لذت را فراموش نخواهم کرد.
که شخصی زان جوان پرسید آنگاهکه هست این بندهٔ تو بر سر راه؟
هوش مصنوعی: شخصی از جوانی سوال کرد که آیا این بندهٔ تو در راه وجود دارد؟
جوابش داد آن برنا ز کرسیکه هست او بندهٔ من می چه پرسی
هوش مصنوعی: جواب جوان را آن شخص داد و گفت که او بنده من است، پس چرا از او سوال میکنی؟
کدامین نعمتی دانی تو زان بیشکه خواند کردگارت بندهٔخویش
هوش مصنوعی: کدام یک از نعمتها را میشناسی که ارزشمندتر است از این که خداوند تو را بنده خود قرار داده است؟
تو آن دم از خدا دل زنده گردیکه جاویدش بصد جان بنده گردی
هوش مصنوعی: تو زمانی زندهدل و شاداب خواهی شد که با تمام وجود و جان خود، برای خداوند زندگی کنی و خود را فدای او کنی.
مگردر مصر مردی بود مردهپسر در روزِ مرگش عهد کرده
هوش مصنوعی: در مصر مردی بود که در روز مرگش با فرزندش پیمانی بسته بود.
که یک بنده کند بر گورش آزادخرید آن پیر را حالی و زر داد
هوش مصنوعی: یک نفر با سقوط خود در گور، میتواند آن پیرمرد را آزاد کند و به او حال و زندگیای با ارزش بدهد.
بگور آن پدر آزاد کردشبسی زر دادش و دلشاد کردش
هوش مصنوعی: پدر او را به خاک سپرد و برایش پول بسیار داد و دلش را شاد کرد.
بدو گفتا اگر خواهی هم اینجانگردد مالِ ما از تو کم اینجا
هوش مصنوعی: او به او گفت: اگر میخواهی، بگذار اینجا مال و دارایی ما کم نشود.
وگر آن خواجهٔ پیشینه خواهیبرَو کازاد خویش و پادشاهی
هوش مصنوعی: اگر آن شخص صاحب نفوذ و مقام را میخواهی، باید از زندگی و روابط خودت و بدیهای دنیای پادشاهی فاصله بگیری.
دوان شد پیر و سر سوی جوان داددگر ره دل بدست دلستان داد
هوش مصنوعی: پیرمرد به سرعت به سمت جوان رفت و راهی دیگر برای دل خود پیدا کرد که به دلبرش رسید.
نشد از پیشِ او غایب زمانیکه روشن دید از رویش جهانی
هوش مصنوعی: هرگز نمیتوان از حضور او دور بود، زیرا وقتی که او را با چهرهای نورانی دید، دنیایی از زیبایی و روشنی را تجربه کرد.
بصدق عشق نام او برآمدهمه کامی بکام او برآمد
هوش مصنوعی: با صداقت در عشق، نام او برمیخیزد و تمام چیزهایی که مورد نظر اوست، محقق می‌شود.
اگر در عاشقی صادق نباشیتو جز بر خویشتن عاشق نباشی
هوش مصنوعی: اگر در عشق خود واقعی نباشی، در واقع فقط به خودت عشق میورزی.
چنان باید کمال عشقِ جانانکه گر عمری روان گردد دُر افشان
هوش مصنوعی: عشق به معشوق باید به اندازهای کامل باشد که اگر عمر انسان به پایان برسد، همچنان به زیبایی و عطر عشق او ادامه یابد.
ز معشوق تو گوید نقشِ تو رازچنان دانی که آن دم کرد آغاز
هوش مصنوعی: از معشوق تو می‌گوید که تصویر تو به گونهای است که در آن لحظه، آغاز یک راز را نشان می‌دهد.