بخش ۷۴ - فدایی لاهیجانی
هوش مصنوعی: شیخ محمد لاهیجی، معروف به خلف الصدق، شاعر و نویسنده‌ای است که در شرح گلشن شهرت دارد. او در دربار شاه اسماعیل صفوی خدمت کرده و به عنوان پیام‌آور به محمدخان شیبانی فرستاده شده است. پس از مدتی زندگی در عزلت، در سال ۹۲۷ در شیراز درگذشت. اشعار وی به ویژه رباعیاتش بسیار زیبا و دلنشین است. در اشعارش به عشق و فراق، تحول وجود و تعلقات انسانی پرداخته و به نوعی همه چیز را در مقابل عشق و وصال، ناچیز معرفی می‌کند.
خلف الصدق شیخ محمدلاهیجی است که صاحب شرح گلشن است. وی به شیخ زادهٔ لاهیجی معروف بوده و چندی خدمت شاه اسماعیل صفوی را نموده. شاه مذکور او را به رسالت نزد محمدخان شیبانی فرستاده. وی در آن مجلس داد فصاحت داده. آخر عزلت گزیده و در سنهٔ ۹۲۷ در شیراز فوت گردید. اشعار خوب دارد. این رباعیات از ایشان است:
هوش مصنوعی: شیخ محمد لاهیجی که صاحب کتاب شرح گلشن است، از شخصیتهای مهم ادبیات فارسی به شمار میرود. او به عنوان یک شیخ زاده شناخته میشد و مدتی نیز در خدمت شاه اسماعیل صفوی بود. به عنوان نماینده، او به نزد محمدخان شیبانی فرستاده شد و در این جلسه بهخوبی صحبت کرد. در ادامه، او ترجیح داد که از زندگی اجتماعی کنارهگیری کند و در سال ۹۲۷ هجری در شیراز درگذشت. اشعار او زیبا و مورد تحسین هستند. این اشعار رباعی از اوست.
گر چشم گشایم به جمال توخوش استور دیده ببندم به خیال تو خوش است
هوش مصنوعی: اگر به زیبایی تو نگاه کنم، خوشحالم و اگر چشمهایم را ببندم و در خیال تو غرق شوم، باز هم خوشحالم.
هیچ ازتو بجزفراق تو ناخوش نیستوان نیز به امید وصال تو خوش است
هوش مصنوعی: هیچ چیزی از تو جز جداییات برایم ناخوشایند نیست و حتی این جدایی هم به خاطر امیدی که به دیدارت دارم، برایم شیرین است.
نقش صور جهان فدایی هیچ استاویی و تویی منی و مایی هیچ است
هوش مصنوعی: تصاویر و اشکال دنیا هیچ ارزشی ندارند، زیرا در واقع همه ما، تو و من، در عمق وجودمان یکسان هستیم و به نوعی هیچ چیز واقعی نیست.
چون آینهٔ جهان نمایی هیچ استخود هیچی و هرچه می‌نمایی هیچ است
هوش مصنوعی: زمانی که خود را مانند آینهای در نظر بگیری که جهانی را به نمایش میگذارد، در واقع هیچ هستی و هر آنچه که نشان میدهی نیز بیمعناست.
خلقم اگر آشنای خود می‌خواهندالحق سپر بلای خود می‌خواهند
هوش مصنوعی: اگر مردم به دنبال آشنایی هستند، واقعاً به دنبال کسی میگردند که در برابر مشکلات و سختیها از آنها حمایت کند.
خود را ز برای ما نمی‌خواهدکسما را همه از برای خود می‌خواهند
هوش مصنوعی: آدما به خاطر خودشان به دنبال ما هستند و هیچکس ما را برای خودشان نمیخواهد.
عاشق من و دیوانه من و شیدا منشهره من و افسانه من و رسوا من
هوش مصنوعی: من عاشق تو هستم و دیوانهات شدهام، شیدای توام. مردم من را با تو میشناسند و داستان من به همه رسیده است، حتی رسواییام.
کافر من و بت پرست من ترسا مناین‌ها من و صد بار بتر زین‌ها من
هوش مصنوعی: من کافر و بتپرست و ترسا هستم، اما بهراستی اینها تنها بخشی از وجود من هستند و هزار بار از آنها بدترم.