روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما

بخش ۱ - روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما به ترتیب حروف تهجّی

ابوعلی سینای بلخی

بخش ۲ - ابوعلی سینای بلخی قُدِّس سِرُّهُ العزیز

و هُوَ علی بن عبداللّه بن حسین بن سینا. آن جناب از معارف حکمای اسلام و...

بخش ۳ - افضل کاشی نَوَّر اللّه مَرقده

وهُوَ افضل الدین محمد القاشانی، حکیمی است بلندپایه و فاضلی است گرانمای...

بخش ۴ - ابوالقاسم فندرسکی قُدِّسَ سِرُّهُ

اسم شریف آن جناب میرابوالقاسم و فندرسک قریه‌ای است مِنْاعمال استراباد....

بخش ۵ - اشراق اصفهانی نَوَّرَ اللّهُ رَوْحَهُ

وَهُو زُبدة الفضلا و قُدوة الحکما میر محمد باقر داماد. والد ماجد ایشان...

بخش ۶ - ابن یمین فریومدی خراسانی

وهُوَ امیر محمود بن یمین الدین محمود فریومدی الطغرایی، در اخلاق حمیده...

بخش ۷ - اثیر اخسیکتی

فاضلی آگاه و سخنوری صاحب جاه. اخسیکت از ولایت فرغانهٔ، ماوراءالنهر است...

بخش ۸ - اشرف سمرقندی

اسم شریفش سید معین الدین. چون سید حسن غزنوی اشرف تخلص می‌نمود، سید به...

بخش ۹ - احیای همدانی

اسم شریفش میرزا محمد هاشم. حکیمی است عظیم الشأن و فاضلی است همه دان. م...

بخش ۱۰ - ابوسعید کالیبی هندی

از فرزانگان هندوستان و مرتاض بوده. این بیت از اوست:

بخش ۱۱ - انسی سیاه دانی

اسمش عبدالرحمن بن بختیار. مردی عالم و کامل بوده. در هندوستان در نهایت...

بخش ۱۲ - اسد کاشی

اسمش قاضی اسداللّه و فاضلی است صاحب جایگاه. به شیخ مؤمن اخلاص و ارادت...

بخش ۱۳ - امری شیرازی

قاسم نام داشته و به علوم غریبه رایت شهرت افراشته. علما او را به کفر و...

بخش ۱۴ - ابوسعید بزغش شیرازی قُدِّسَ سِرُّهُ

از مشایخ و از محققین زمان خود بود. از اصحاب شیخ شهاب سهروردی است و از...

بخش ۱۵ - ادایی یزدی عَلَیْهِ الرَّحمةُ

از وارستگانِ قلمرو وجود و نظارگیان جمال شهود. فاضلی آزاده و حکیمی افتا...

بخش ۱۶ - انوری ابیوردی

حکیم اوحدالدین از فضلای زمان و از حکمای اوان خود بوده. ظهورش در انتهای...

بخش ۱۷ - بندار رازی

اسمش خواجه کمال الدین و از اهل قهستان ری و صاحب اسماعیل بن عباد مربی و...

بخش ۱۸ - باقی تبریزی علیه الرحمه

اسمش میر عبدالباقی. از فضلای زمان خود افضل، و از حکمای اوان خود اکمل....

بخش ۱۹ - بدیهی سجاوندی

وهُوَ مجدالدین احمد. از فضلا و حکمای زمان سلطان سنجر سلجوقی و تفسیر عی...

بخش ۲۰ - بهاءالدین زکریای ملتانی

از مشاهیر عرفا و اماجد فضلاست. مرید شیخ شهاب سهروردی و مراد میرحسینی ه...

بخش ۲۱ - جمال اصفهانی قُدِّسَ سِرُّه

اسمش عبدالرزاق و در فضایل و کمالات یگانهٔ آفاق. جامع علوم معقول و منقو...

بخش ۲۲ - حافظ شیرازی قُدِّسَ سِرُّه

وهُوَ فخرالمتألّهین، خواجه شمس الدین محمد الحافظ بن شیخ کمال الدین شیخ...

بخش ۲۳ - حسین یزدی نَوَّرَ اللّهُ رَوْحَهُ

و هو زبدة الفضلاء و العلما قاضی میر حسین میبدی. از اعاظم محققین و اماج...

بخش ۲۴ - حارثی مروی عَلَیهِ الرَّحمة

فاضلی دانشور و شیخی معرفت گستر است. مدت‌ها در مرو و بلخ شیخ اسلامی نمو...

بخش ۲۵ - حسن غزنوی قُدِّسَ سِرُّه

وهُوَ سید اشرف الدین حسن بن ناصر. از اعاظم سادات غزنین. از اهل ریاضت و...

بخش ۲۶ - حسامی خوارزمی علیه الرّحمة

چون در قراکولِ خوارزم توطن کرده بوده به حسامی قراکولی شهرت نموده. مردی...

بخش ۲۷ - حسین خوانساری علیه الرّحمة

اعلم علماء و افضل فضلای زمان خود بوده. سالها در اصفهان مولویّت نموده....

بخش ۲۸ - حسن دهلوی قُدِّسَ سِرّه

و هُوَ شیخ نجم الدین حسن. از فضلا و عرفا و مرید شاه نظام اولیاست. به ک...

بخش ۲۹ - حکیمی طبسی علیه الرّحمه

حکیمی مشهور به حکیمی و از مریدان سید نسیمی. معروف به همت و کریمی و مذک...

بخش ۳۰ - خاقانی شیروانی

وهُوَ افضل الدین ابراهیم بن علی النجار الحقایقی. کنیتش ابی بدیل است و...

بخش ۳۱ - خیام نیشابوری

از مشاهیر حکمای جهان و از نوادر شعرای زمان خود بوده است و با سلطان سنج...

بخش ۳۲ - خلیفه سلطان مازندرانی

وهُوَ زبدة الفضلاء سید علاء الدین حسین. از جناب والد از اولاد میر بزرگ...

بخش ۳۳ - خیال اصفهانی

اسمش میرزا غیاث الدین محمد، خلف میرزا صدرا ولد میر محمد باقر داماد، مت...

بخش ۳۴ - دوانی کازرونی طابَ ثَراهُ

و هُوَ زبدة الحکما و علّامة العلما مولانا جلال الدین محمد بن سعد الدین...

بخش ۳۵ - داوود اصفهانی

اسمش میرزا داوود خلف الصدق میرزا عبداللّه متخلص به عشق است. خود به اسم...

بخش ۳۶ - دوایی گیلانی علیه الرحمه

از حکمای متأخّرین و از عقلای محققین. با اکبر شاه معاصر و اشعارش نادر....

بخش ۳۷ - ذوقی کاشانی

اسمش امیر محمد امین. از طایفهٔ ترکمانیه بوده ودر کاشان تحصیل نموده. در...

بخش ۳۸ - رضی الدین خشاب نیشابوری

بعضی او را از اهل دارالمؤمنین کاشان دانسته‌اند. وی معاصر شیخ سیف الدین...

بخش ۳۹ - رفیع الدّین کرمانی

فرزانه‌ای صاحب کمالات صوری و معنوی، از وارستگان و مجردان عهد خود بوده....

بخش ۴۰ - روحی سمرقندی

وهُوَ حکیم ابوبکر بن علی. از فحول شعرا و مداح ملوک غزنویه بوده و نزد ر...

بخش ۴۱ - رضای شیرازی

اسمش حکیم شاه رضا از فضلا و حکما بوده و سفر هند نموده. در زمان اکبرشاه...

بخش ۴۲ - رافعی قزوینی

اسمش ابوسعید بابویه بوده و حکیم خاقان او را مدحت نموده. فاضلی است عارف...

بخش ۴۳ - زکی شیرازی علیه الرّحمة

و هُوَ شیخ عبداللّه بن ابی تراب بن بهرام بن زکی بن عبداللّه بیجزلست. ا...

بخش ۴۴ - زین الدّین نسوی قُدِّسَ سِرُّه

از محققین و مدققین شهر نساست و آن از توابع دشت خاورانِ خراسان است. شیخ...

بخش ۴۵ - سنائی غزنوی قُدِّسَ سِرُّه

و هُوَ شیخ الحکیم العارف الکامل ابوالمجد مجدود بن آدم الغزنوی. از اعاظ...

بخش ۴۶ - سوزنی سمرقندی

حکیم شمس الدین، محمد بن علی نام و لقبش بوده. در بخارا تحصیل کمالات نمو...

بخش ۴۷ - شمس الدّین طبسی عَلَیهِ الرَّحْمَة

قاضی شهر هرات بوده و قاضی منصور فرغانه او را تربیت نموده. غرض، از اکاب...

بخش ۴۸ - شهاب الدّین مقتول قُدِّس سِرُّه

اسم شریف آن جناب یحیی و مکنی است به ابوالفتح و به شیخ اشراق مشهور است....

بخش ۴۹ - شرف یزدی

و هُوَ مولانا شرف الدین علی، در همهٔ فنون کمالات، قصب السبق از همگنان...

بخش ۵۰ - شریف جرجانی

اسم شریفش میرسید شریف، مشهور به علامه. در کمالات یگانهٔ آفاق و از علما...

بخش ۵۱ - شوکت بخارایی

از وارستگان زمان خود بوده و در بلاد ایران سیاحت می‌نمود. در اصفهان شیخ...

بخش ۵۲ - شمس شیرازی

اسمش شمس الدین عبداللّه. از علوم عقلی و نقلی آگاه بود. خواجه شمس الدین...

بخش ۵۳ - شرف اصفهانی

و هُوَ شرف الدین فضل اللّه. او را از شفروه مِنْمضافات اصفهان می‌دانند...

بخش ۵۴ - شفایی اصفهانی

نامش حکیم شرف الدین حسن و افضل فضلای زمن بوده. میرداماد او را تمجید نم...

بخش ۵۵ - صاین اصفهانی قُدِّسَ سِرُّه

اسمش خواجه صاین الدین علی ترکه. از فضلا و حکمای روزگار بوده، در تازی و...

بخش ۵۶ - صدر شیرازی

و هُوَ صدرالمتألهین و فخر المحقّقین، مولانا صدر الدین محمد بن ابراهیم...

بخش ۵۷ - صفی اصفهانی

و هُوَ مولانا صفی الدین محمد. فاضلی نکته‌پرداز و عالمی بی انباز بوده،...

بخش ۵۸ - صدرالدّین نیشابوری

معاصر سلاطین خوارزمشاهیّه بوده. تاریخ سلاطین خوارزمشاهیّه تألیف فرموده...

بخش ۵۹ - ضیای بسطامی

و هُوَ محمدبن محمد بسطامی. از فضلای عهد خود بوده. این بیت از اشعار اوس...

بخش ۶۰ - طالب جاجرمی

از اهل جاجرم و جاجرم از توابع بسطام است. اما مشارالیه سی سال در شیراز...

بخش ۶۱ - ظهیر فاریابی

و هُوَ ظهیر الدین طاهربن محمد. کنیتش ابوالفضل و ازفضالی عهد خود بوده....

بخش ۶۲ - عزیز کاشانی قُدِّسَ سِرُّه

و هُوَ شیخ عزیز الدین محمود. از افاضل حکما و اکامل فضلا جناب شیخ نورال...

بخش ۶۳ - علای خراسانی

و هُوَ سید علاءالدین و از افاضل کاملین. در هندوستان وفات یافته. از اوس...

بخش ۶۴ - علی سرهندی

وی را میان ناصرعلی گویند. مردی مجرد و وارسته بود. در سنهٔ ۱۱۱۹ رحلت نم...

بخش ۶۵ - علمی قلندر هندی

مشهور به شاه علمی بوده و مجردانه سیاحت می‌نموده. از آن جناب است:

بخش ۶۶ - علی شاه ابدال عراقی

اسمش باباعلی شاه ملقب به ابدال همانا از ابدال بوده. عاقلی دیوانه و کام...

بخش ۶۷ - عمربن فارض مصری

و هُوَ الشیّخ الموحّد عمربن حسن بن علی بن رشید الحمویّ الاندلسی المغرب...

بخش ۶۸ - عامر بن عامر بصری

از مشایخِ بصره و از اکابر حکما و از نوادر فضلا و افصح الفصحای عهد خود...

بخش ۶۹ - غالب خوزی قُدِّسَ سِرُّه

و هُوَ عبداللّه بن ابی عبداللّه منجی الثّانی بن ابی حفص منجی الماضی بن...

بخش ۷۰ - فردوسی طوسی علیه الرّحمه

و هُوَ حکیم ابوالقاسم حسن بن اسحق بن شرف شاه از مشاهیر حکما و شعراست و...

بخش ۷۱ - فارسی خجندی

نامش ضیاءالدّین و چون سلسله نسبش به حضرت سلمان فارسی- رضی اللّه عنه- م...

بخش ۷۲ - فیض کاشانی قُدِّسَ سِرُّه

و هُوَ مولانا مرتضی المدعو به ملامحسن، از تلامذهٔ فاضل صدرالحکما ملّاص...

بخش ۷۳ - فاتح گیلانی

اسمش میرزامحمد رضی و مشهور به شاه فاتح. مولد و منشأ او رشت و در ملک هن...

بخش ۷۴ - فدایی لاهیجانی

خلف الصدق شیخ محمدلاهیجی است که صاحب شرح گلشن است. وی به شیخ زادهٔ لاه...

بخش ۷۵ - فکری خراسانی

اسمش سید محمد، ملقب به جامه باف. اصلش از تربت حیدریه. چون اغلب اشعارش...

بخش ۷۶ - فیّاض لاهیجی

و هُوَ مولانا عبدالرّزّاق. جامع علوم عقلی و نقلی و تلمیذ مولانا صدرای...

بخش ۷۷ - فتح اللّه شیرازی

اسمش حکیم شاه فتح اللّه. در حکمت و معرفت صاحب پایگاه. معاصر و مجالس اک...

بخش ۷۸ - فخر الدّین رازی

وهُوَ ابوعبداللّه محمدبن حسن القرشی التمیمی البکری. ازمعارف فضلا و حکم...

بخش ۷۹ - فتحی ترمدی

و هُوَ حکیم علی بن محمد ترمدی، از فحول حکما و عدول علمای زمان خویش بود...

بخش ۸۰ - فانی دهدار

و هُوَ خواجه محمدبن محمود دهدار. از فضلا و علمای روزگار. رسالات و تصنی...

بخش ۸۱ - فیضی تربتی

از سیاحان بوده و در زمان اکبرشاه درهندوستان توقف نموده. شیخ فیضی دکنی...

بخش ۸۲ - قوامی خوافی

اسمش میرقوام الدّین نصراللّه. در بدو حال ملازمت می‌نمود. مگر بر پیرزنی...

بخش ۸۳ - کمال اصفهانی

و هُوَ حکیم کمال الدین زیاد. از فحول حکمای زمان خود برتری داشته و همت...

بخش ۸۴ - کافری شیرازی

اسمش میرزا محمود. گویند مؤمنی خوش اعتقادو فرزانه نهاد بودو در سنهٔ ۱۱۰...

بخش ۸۵ - کمال اصفهانی

و هُوَ کمال الدین اسماعیل بن جمال الدین عبدالرّزاق. از مشاهیر شعر است...

بخش ۸۶ - کامل خلخالی

اسم سعیدش ملک سعید. از فضلای خلخال و از شعرای صاحب حال، علوم عقلی و نق...

بخش ۸۷ - کاشفی سبزواری

و هُوَ زبدة الحکماء و قدوة العرفاء مولانا کمال الدّین حسین الواعظ. فاض...

بخش ۸۸ - لطفی شیرازی

از مجردان زمان و از سیاحان اوان خود بوده و سیاحت ممالک ایران و هندوستا...

بخش ۸۹ - مجدالدّین طالبه

از مشایخ زمان واز عقلای نکته دان عهد خود بوده. علیقلی خان لکزی این ربا...

بخش ۹۰ - معین جامی

نسبش به سلطان سنجر سلجوقی می‌رسد. از فضلاء و حکماء و عرفا بوده. خود می...

بخش ۹۱ - محمّد نسوی عَلَیهِ الرّحمة

از اماجد فضلا و از اکابر علمای عالی مقداربود. عمادالدین زنگی دیوان انش...

بخش ۹۲ - مسیح کاشانی

و هُوَ رکن الدّین مسعود بن نظام الدّین علی است. اجدادش از شیراز به کاش...

بخش ۹۳ - محبّ سرهندی

اسمش محب علی. اصلش از برلاس. مولدش تته. موطنش سند. معاصر اکبرشاه و جها...

بخش ۹۴ - ناصر خسرو علوی

و هُوَ ناصر بن خسرو بن حارث بن عیسی بن حسن بن محمد بن موسی بن محمد بن...

بخش ۹۵ - نصیر الدّین طوسی قُدِّسَ سِرُّه

و هُوَ فخر الحکما و مؤیّد الفضلا، نصیر الملّة و الدّین محمد بن حسن الط...

بخش ۹۶ - نوری شوشتری عَلَیه الرَّحمة

اسم شریفش قاضی نوراللّه و از کمالات صوری و معنوی آگاه. به وفور فضایل و...

بخش ۹۷ - نسیمی شیرازی طابَ ثَراهُ

نام آن جناب سید عمادالدّین. از سادات رفیع الدرّجات شیراز و از محققین ز...

بخش ۹۸ - نعمت تبریزی

اسمش حکیم مؤمن و از تلامذهٔ ملامحسن متخلص به فیض. حکیمی با حکمت و ایقا...

بخش ۹۹ - نظیری نیشابوری

اسمش محمد حسین. اصلش از جوین. به سبب توطن در نشابور از اهل نشابور مشهو...

بخش ۱۰۰ - والهٔ بروجردی

اسمش محمد حسین بیگ بود و ملازمت را ترک نمود. در حلقهٔ اهل کمال درآمد....

بخش ۱۰۱ - واعظ قزوینی

اسمش میرزا محمد رفیع و در فضیلت پایهٔ قدرش منیع. کتاب مستطاب ابواب الج...

بخش ۱۰۲ - واحد تبریزی

و هُوَ زبدة الفضلاء مولانا رجبعلی. از مشاهیر فضلا و عرفای زمان خود بود...

بخش ۱۰۳ - وقوعی سمنانی

از ارباب حال و از اصحاب کمال. معاصر و هم صحبت اکبرشاه هندی بود و شکسته...

بخش ۱۰۴ - همام تبریزی

و هُوَ خواجه همام الدین محمد. از معارف شعراء و فضلاست و حکیمی با مرتبه...

بخش ۱۰۵ - هلالی جغتائی

با سلطان حسین میرزای بایقرا و امیر بی نظیر علی شیرنوایی معاصر بوده. او...

بخش ۱۰۶ - یحیی لاهیجانی

از فضلا و علمای زمان خود ممتاز و بین العوام و الخواص با اعزاز. مدتی در...