فصل ۴
هوش مصنوعی: این متن درباره عشق و وابستگی به معشوق است. شاعر می‌گوید که اگرچه بتکده‌ها و کعبه‌ها به عنوان نمادهای مذهبی وجود دارند، اما همه آن‌ها تنها حجاب‌هایی برای رسیدن به معشوق واقعی هستند. او بر این باور است که عشق حقیقی و وابستگی به معشوق، تنها راه رسیدن به حقیقت و روشنی است. در این مسیر، باید از غم و حجاب‌های دنیوی رهایی یابیم و دل را به سوی معشوق برگردانیم. همچنین، اشاره به این دارد که عشق به معشوق می‌تواند حتی تبدیل به compass یا قبله‌ای برای عاشقان شود. در نهایت، با توجه به نور حقیقت، بت‌ها و نمادهای مادی دیگر به محو شدن می‌رسند و تنها عشق و زیبایی معشوق باقی می‌ماند.
اگر این معنی در بتکده روی نماید روی به بت باید آورد و زنّار گاه‌گاه بر میانِ وقت باید بست و از غم برست و به یقین باید دانست که عاشقِ گرانمایهٔ سبک‌رو را هر چیز که جز معشوقست حجاب راه معشوقست:
هوش مصنوعی: اگر در میخانه عشق احساسات و جذبههای جدیدی بوجود آید، باید به کانون عشق توجه کرد و گهگاه افسوس و اندوه را از خود دور کرد. باید اطمینان داشته باشیم که عاشق واقعی، نیازی ندارد به هیچ چیز جز معشوق خودش، چون هر آنچه غیر از معشوق است، مانع رسیدن به او خواهد بود.
کعبه و بتخانه حجابند و بسروی دلم سوی رخ یار کو
هوش مصنوعی: کعبه و بتخانه فقط حجاب هستند و هیچ چیز دیگری، دل من تنها به سمت چهره محبوب مینگرد.
قبله بدل گشت درین ره مراخیز بگو قبلۀ کفار کو
هوش مصنوعی: در این مسیر، جهت و هدف من تغییر کرده است. بلند شو و بگو که محل نیایش کافران کجا است؟
ای عزیز چون خطاب مستطاب جاءَ الحقُّ وَ زَهَقَ الباطِل وارد گشت بتان مکه از لذت بشارت ظهور نور حق در روی افتادند خَرّوا له سُجَّدا..
هوش مصنوعی: ای عزیز، زمانی که ندا و پیام حق به گوش رسید و باطل از بین رفت، بتهای مکه به خاطر خوشحالی از ظهور نور حق به زمین افتادند و به عنوان نشان تسلیم، سجده کردند.
تا قبلۀ عشاق جهان روی تو شدروی بت و بتگران همه سوی تو شد
هوش مصنوعی: قبلۀ عاشقان در این دنیا، وجود توست. به خاطر تو، همه مجذوب زیباییات شدهاند و دل به سوی تو سپردهاند.
چوگان سر زلف تو رهبان چو بدیدانگشت برآورد و یکی‌گویِ تو شد
هوش مصنوعی: زمانی که رهبان (زاهد) زیبایی و جاذبه موهای تو را مشاهده کرد، به شگفتی انگشت خود را به سوی تو اشاره کرد و در حقیقت به نوعی تسلیم جاذبهات شد.