شمارهٔ ۴۸ - خوان از خون
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به خلقت انسان و قدرت عقل اشاره می‌کند. او می‌گوید که خداوند انسان را با لطف و رحمت خویش آفرید و به او توانایی بیان و فصاحت داد. همچنین به تأخیری که در ارائه این نعمت پیش آمده نیز اشاره می‌کند و می‌گوید که در نهایت، اگر کسی از این نعمت خوب بهره‌برداری نکند، مثل شیر در دهانش نمی‌ماند.
خوان میفکند کنون مسلمانانآن خواجه که سگ بر او شرف آرد
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اکنون مسلمانان آن شخص را که سگ به او احترام میگذارد، طرد کرده و از دور میاندازند. به نوعی، نشاندهنده بیاحترامی و بیاعتباری آن فرد در نظر مسلمانان است.
خوانی که ز خون آدمی باشدافطار بدان کسی روا دارد؟
هوش مصنوعی: آیا جایی هست که کسی بتواند افطار کند در حالی که آن غذای تهیه شده از خون انسان باشد؟
خود کس نرود و گر رود آنجادربانش و پرده دار نگذارد
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتواند به آنجا برود و اگر هم برود، نگهبان و خادم آنجا اجازه ورود به او را نخواهد داد.
خوانی چه کنی که میزبان او راهر لقمه هزار بار بشمارد
هوش مصنوعی: هر چه بنوشی یا بخوری، میزبان تو را بسیار گرامی میدارد و به هر لقمهای که به تو میدهد، اهمیت و ارزش زیادی میدهد.
آن سفره نحس مردریگش بینکش پیش شدن کسی نمی یارد
هوش مصنوعی: بر روی آن سفره ننگین، کسی جرأت نزدیک شدن ندارد.
وان قرص حقیر چون هلال صومکش گرسنگی ز لب همی بارد
هوش مصنوعی: این تکه نان کوچک مانند هلالی است که در ماه مبارک رمضان دیده میشود و وقتی که گرسنگی به لب نزدیک میشود، شیرینی روزهداری به دل انسان مینشیند.