بخش ۱۷۶ - باب الضاد الضنائن
هوش مصنوعی: این متن درباره‌ی ویژگی‌های خاص اهل خدا و ارتباط آن‌ها با حق و حقیقت صحبت می‌کند. نویسنده بیان می‌کند که خداوند نسبت به بندگانش بخل نمی‌ورزد و بخل او خود نوعی بخشش و سخاوت است. در واقع، خداوند به بندگانش آنچه نیاز دارند را در وقت مناسب عطا می‌کند. همچنین، این شعر بر این نکته تأکید می‌کند که شناخت حقیقت و مقام خاص اهل خدا از طریق درک عمیق‌تر برای انسان ممکن است، چرا که برخی از ویژگی‌های آن‌ها از دیگران جداست و در اصل، با حق در ارتباطند.
ضنائن را اگر خواهی خصایصز اهل الله مخصوصند و خالص
هوش مصنوعی: اگر به دنبال ویژگیهایی خاص هستی، باید بدانید که صفات خوب و ویژه مختص افرادی است که به خدا نزدیک هستند و خالصانه زندگی میکنند.
جدا از خلق و هم با حق انیسندکند ضنت بایشان بس نفسیند
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که برخی افراد به صورت همزمان از دیگران جدا هستند و تنها با خداوند انس و نزدیکی دارند. در واقع، آن‌ها با کسانی که در اطرافشان هستند، فاصلهای احساس میکنند اما با وجود این، ارتباط عمیقی با حقیقت و معنای وجود دارند.
خدا را نیست ضنت بر خلایقکند بخل او بجای غیر لایق
هوش مصنوعی: خدا به بندگانش بیمحابا و بدون تردید بخشش می‌کند و اگر او چیزی را از کسی بگیرد، به خاطر نیکو بودنش و نه به خاطر خساست.
حقیقت بخل او هم عین جوداستنداد از گنجت از بهر تو سود است
هوش مصنوعی: بخل او در واقع به معنای بخشندگیاش است، زیرا او از گنجینهاش چیزی برای تو دریغ نکرده و در حقیقت، به تو سود رسانده است.
دهد طفلی چه گوهر بر مویزیندارد زانکه بر گوهر تمیزی
هوش مصنوعی: کودک چه چیزی میتواند به دانهی انگور بدهد وقتی که خود فاقد آن است؟ زیرا بر روی گوهر، که پاک است، تأثیر میگذارد.
پدر ضنت کند بر وی جواهرکه وقت حاجتش باشد ذخایر
هوش مصنوعی: پدر برای فرزندش جواهر و گنجینهای فراهم می‌کند تا در زمان نیاز از آن بهرهمند شود.
تو آن بهتر که نشناسی ولی رانه بینی با رمد شمس جلی را
هوش مصنوعی: بهتر است تو کسی را نشناسی، اما نوری را که از خورشید تابان میتابد، نبینی.
ضنائن‌الغرض حق را خواصندکه از اعراض خلقیت خلاصند
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که افرادی که هدف و مقصود والایی دارند، در حقیقت خواستههای حقیقی خود را جستجو میکنند و از تعلقات و محدودیتهای دنیوی رها هستند. یعنی آن‌ها به چیزهایی میپردازند که از جهان مادی و زودگذر آزادند و به حقیقت نزدیکترند.