بخش ۲۹۴ - عبدالغنی
هوش مصنوعی: این شعر درباره غنای الهی و فقر انسانی صحبت می‌کند. شاعر اشاره می‌کند که حق، یعنی خدا، غنی است و نیازی به کسی ندارد، اما انسان‌ها به او وابسته‌اند و در فقر ذاتی خود به او نیاز دارند. خداوند به این نیازمندان بدون درخواست و اراده آن‌ها عطا می‌کند، اما این نعمت‌ها به افرادی داده می‌شود که توانایی درک و پذیرش آن را دارند. غنای واقعی تنها در ذات خداوند وجود دارد و همه چیز به او مرتبط است. در واقع، غنای الهی از مقام و حقیقت حق ناشی می‌شود و وجود انسان‌ها در مقایسه با او فانی و ضعیف است.
ز حق عبدالغنی دارد غنائیکه ز استغنا نبیند ما سوائی
هوش مصنوعی: عبدالغنی از نعمتهای حق برخوردار است بهگونهای که حتی در بینیازی خود، هیچ چیزی را جز خود حق نخواهد دید.
نمود از ما سوا حق بی‌نیازشباستغناست از خلق امتیازش
هوش مصنوعی: خداوند بینیاز از دیگران است و تنها وجود او از ما مستقل است. او به خاطر ویژگیهای خاصش نیاز به بندگانش ندارد.
بمحتاجان عطا بی‌مسئلت کردباستعداد لیک آن موهبت کرد
هوش مصنوعی: بخشش و کمک به نیازمندان بدون درخواست آن‌ها انجام گرفت، بنا به مقدار درخواستی که داشتند، ولی آن لطف و برکت به همه عطا شد.
دهد بی مسئلت الا که قائلباستعداد باشد نطق سائل
هوش مصنوعی: اگر کسی از تو درخواستی دارد، باید توانایی درک و بیان خواستهاش را داشته باشد، در غیر این صورت سخنش تاثیری نخواهد داشت.
دهد یعنی عطاگر بی‌سوالیطلب ز او کرده‌اند از نطق حالی
هوش مصنوعی: عطاکنندهای وجود دارد که به درخواستها و خواستهها پاسخ میدهد و این درخواستها بدون اینکه مستقیم بیان شوند، از دل و زبان حال انسان‌ها بیرون میآید.
چه باشد فقر ذاتی بهر ممکنبمعنی افتقار اوست بین
هوش مصنوعی: فقر در ذات خود، برای هر موجودی به معنای نیاز و وابستگی اوست.
سوی آن کو بهمت‌هاست جامعباو فقر و غناها جمله راجع
هوش مصنوعی: به سوی آن کسی که همه چیز را با هم دارد، چه فقر و چه ثروت، همه چیز به او برمیگردد.
غنا چون بحرش اندر آستین استبذات خود غنی از عالمین است
هوش مصنوعی: غنا و ثروت مانند دریا در آستین انسان قرار دارد و به ذات خود از همه چیز دیگر غنیتر است.
چو ذاتش فانی اندر ذات حق استغنایش ثابت از اثبات حق است
هوش مصنوعی: زمانی که وجود او در وجود حق ناپدید شود، ثروت و داراییاش از اصل وجود حق ثابت و پایدار خواهد بود.