شمارهٔ ۱۸۹ - اندرز به حاکم قوچان
هوش مصنوعی: این متن درباره اهمیت عدالت و اصلاح اوضاع مردم است، به ویژه مردم منطقه خبوشان. شاعر اشاره می‌کند که برای برقراری آرامش و آبادانی، باید ظلم‌ها جبران شود و مردم از ستم در بیایند. او از مردانی ستایش می‌کند که توانایی تغییر شرایط سخت و دشوار را دارند و بر لزوم برخورد با مشکلات و حمایت از یتیمان و نیازمندان تأکید می‌کند. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که مردان واقعی کسانی هستند که به جای خشونت و ستم، به عدالت و رفاه مردم می‌پردازند.
خرم و آباد باد مرز خبوشانهیچ دلی از ستم مباد خروشان
هوش مصنوعی: خوش و سرزنده و آباد باشد سرزمین خبوشان و هیچ دلی تحت فشار و ظلم قرار نگیرد و دلتنگ نباشد.
گرچه خبوشانیان خروشان بودندبینی زین پس خموش اهل خبوشان
هوش مصنوعی: هرچند که مردم خروشان و پرشور بودند، اما اکنون کسانی که اهل خموشی هستند، خود را نشان خواهند داد.
مردی باید ستوده‌خوی کزین پسبرنخروشند این گروه خموشان
هوش مصنوعی: مردی باید دارای ویژگیهای خوب و ستودنی باشد تا پس از او، این دسته از افرادی که خاموش و ساکت هستند، دیگر اعتراض نکنند یا به مشکل نخورند.
تا نخروشند این گروه ببایدآنچه پسندد به خود، پسندد به ایشان
هوش مصنوعی: برای این که این گروه راضی و خشنود شوند، باید آنچه را که برای خود خوب و مناسب میدانند، برای آنان نیز خوب باشد.
جمع کندشان ز مردمی به‌بر خوبشکاینان را حال بوده سخت پریشان
هوش مصنوعی: آنها از میان مردم جمع شدند و به زیبایی او توجه کردند؛ در حالی که حالشان بسیار نگران و آشفته بود.
اهل خراسان و جز خراسان دانندجمله که چونست حال مردم قوچان
هوش مصنوعی: مردم خراسان و حتی کسانی که در خارج از این منطقه هستند، به خوبی میدانند که حال و وضعیت مردم قوچان چگونه است.
ظلمی زبن پیش رفته است بر آنهااو کند آن ظلم را ازین پس جبران
هوش مصنوعی: ظلمی که به آنها شده، پیشرفت کرده و او حالا تصمیم دارد که آن ظلم را از این پس جبران کند.
ملک بیاراید و به عدل گرایدتا شود آباد آنچه زو شده ویران
هوش مصنوعی: باید ملک به زیبایی آراسته شود و با عدالت رفتار کند تا آنچه که به خاطر ظلم و بیعدالتی خراب شده، دوباره آباد گردد.
بندد پای از عدوی خانگی آنگاهگیرد دست از یتیم بی‌سر و سامان
هوش مصنوعی: وقتی که از دشمنیهای خانهگی و درگیریهای خانوادگی خسته میشود، آنگاه به کمک یتیم بی‌سر و سامان میشتابد.
کاری کاسان بود نگیرد دشوارتا بس دشوار کار، گردد آسان
هوش مصنوعی: کار سخت دیگران را آسان نگیریم، چون وقتی کار دشوار دیگری را به عهده میگیریم، خودمان هم در انجام کارهایمان به راحتی میتوانیم پیش برویم.
زینسان باید ستوده مرد هنرمندآری مرد است آنکه باشد زینسان
هوش مصنوعی: باید هنرمند را ستود، زیرا مرد واقعی کسی است که اینگونه باشد.