شمارهٔ ۲۱ - وله ایضا
هوش مصنوعی: این شعر به وصف فضل و بزرگی خداوند و نقش او در زندگی انسانها میپردازد. شاعر از نعمتها و امکاناتی که خداوند به سلاطین و قدرتمندان بخشیده است سخن میگوید و به قدرت و حکمت او اشاره میکند. او بر این باور است که زمان حاکمیت و دوران گذشته با قضاوت و تدبیر خداوند همراه بوده و جاریسازی امور دست اوست. همچنین شاعر نسبت به سخاوت و بخشندگی خداوند تمجید میکند و به جایگاه ویژه او در عالم هستی اشاره مینماید. از طرفی، شاعر به مشکلات و چالشهایی که در راه رسیدن به اهدافش وجود دارد اشاره دارد و از بیکسی و ناامیدی در برابر آدمهای طمعکار سخن میگوید، اما در نهایت به حسن اعتماد خود به خداوند و رحمتهایش تاکید میکند.
ایا ملاذ سلاطین که کردگار تو رازیاده از همه اسباب شوکت و شان داد
هوش مصنوعی: آیا ای پناهگاه سلاطین، خداوند تو را بیش از هر چیز دیگری به عزت و عظمت بخشیده است؟
ایا معاذ خواقین که شخص قدرت تومحالها همه را آشتی با مکان داد
هوش مصنوعی: آیا معاذ، آیا تو نمیدانی که قدرت تو توانسته است تمامی امور غیرممکن را بر طرف کرده و با هر مکانی سازگار شود؟
زمان تو و دور والدتستکه داد داوری اندر بساط دوران داد
هوش مصنوعی: زمانی که تو زندگی میکنی و درست در زمانی که والدینت وجود دارند، درست است که قضاوت و داوری در مورد اوضاع زندگی به وجود آمده است.
عنایت متزلزل زبان صاحب جمعکه بستنش ز زبونی به هیچ نتوان داد
هوش مصنوعی: توجه و دقتی که به سخنران یا صاحب جمع میشود، از نظر او در حالتی نااستوار و ناپایدار قرار دارد، به طوری که نمیتوان به خاطر ضعف و ناتوانی، آن را به سادگی و بدون توجه قطع کرد.
به آن زبان که به حرفی سه بار میگیردگرفته اقشمهای از من و به دیوان داد
هوش مصنوعی: به زبانی که با گفتن یک کلمه سه بار آن را توضیح میدهد، از من پیامی را گرفته و به دیوان سپرد.
به این فسانه که تا بیست روز اگر نکنمادای قسمت آن بایدم دو چندان داد
هوش مصنوعی: به این داستان توجه کن که اگر در مدت بیست روز نتوانم وظیفهام را انجام دهم، باید دو برابر آنچه را که از من انتظار میرود، بپردازم.
کنون گذشته سه ماه تمام حالت اوبه آن رسیده که خواهد به جای زر جان داد
هوش مصنوعی: حالا سه ماه کامل گذشته و حال او به جایی رسیده که آماده است به جای طلا و ثروت، جان خود را فدای عشق کند.
از آن مقید قید شدید سلطانیکه غیر وعده نخواهد به قرض خواهان داد
هوش مصنوعی: سلطان، به گونهای سختگیر و متعهد است که هیچکس جز آنچه وعده داده است، نمیتواند از او چیزی طلب کند.
زبان حال بگوشم چو خواند آیهٔ یاسبشیری آمد از پی نوای احسان داد
هوش مصنوعی: زمانی که به گوشم پیام یاس را میخواندند، احساس خوشی و آرامش کردم که مثل نوید بخشندگی و محبت به من رسید.
که در گرفتن زر آن حرامی ناکسبه هیچ کس متوسل مشو که سلطان داد
هوش مصنوعی: در گرفتن طلا و ثروت، به هیچ کس مراجعه نکن، زیرا فقط حاکم و ستمگر از این ثروت بهرهمند خواهد شد.
تبارکالله ازین همت و سخاوت وجودکه از کرم به تو پروردگار دیان داد
هوش مصنوعی: ستایش خداوندی که این اراده و بزرگمنشی در وجود تو است و به خاطر نیکیها و بخشندگیات، تو را ستوده است.
ز بذل جود تو بیخ خزاین رفتبه باد دست تو خاک دفاین کان داد
هوش مصنوعی: از بخشش و کرم تو، گنجینهها به هدر رفت و دست تو مانند خاک به چیزهای بیارزش تبدیل شد.
تمام خوی شده از ابریم کشیده چکیدز بس که موهبتت انفعال عمان داد
هوش مصنوعی: به خاطر بارش بارانهای مملو از برکت، تمام گلها و زیباییهای زمین تحت تأثیر قرار گرفتهاند و از این موهبت ارزشمند بهرهمند شدهاند.
سخن نگشته به لب آشنا به فعل آمدبهر چه رای تو در کار دهر فرمان داد
هوش مصنوعی: صحبت که به زبان آشنا نیامده، به عمل درآمده است. برای چه هدفی تو در زندگی تصمیم گرفتی و دستوری صادر کردی؟
مدبران بنگر کاین سپهر خوش تدبیرچه کردگار مرا چون به لطف سامان داد
هوش مصنوعی: مدیران و تدبیرکنندگان، به این آسمان زیبا و هوشمند نگاه کنید که چگونه خالق من به لطف و مهربانیاش مرا سامان بخشیده است.
کسی که دهر زبان زمانهاش میخواندز مکر بازی او بیزبانی آسان داد
هوش مصنوعی: کسی که در این دنیا به خوبی خود را به دیگران معرفی میکند و از حیلهگریهایش بهره میبرد، به آسانی سبب نادانی و بیخبری دیگران میشود.