شمارهٔ ۷۵ - وله ایضا
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به ناامیدی و حسرت خود اشاره می‌کند. او از خداوند می‌خواهد که به او توجه کند و در عوض، احساس می‌کند که در طول سال‌ها هیچ پاداشی دریافت نکرده است. او هر روز به درگاه خداوند می‌رود و دل پر از امید دارد، اما در نهایت امیدش به ناامیدی می‌انجامد. با وجود اینکه سال‌ها خدمت کرده، می‌بیند که هیچ دستاوردی ندارد و این عذاب وجدان او را آزار می‌دهد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که اگر مستحق پاداش نیست، پس دیگران نیز نباید پاداشی دریافت کنند. در نهایت، او به وعده‌های الهی که هیچ‌گاه برآورده نشده‌اند، اشاره می‌کند و به نوعی در بن‌بست امید و ناامیدی قرار دارد.
صدرا روا مدار ز انعام خود مرامرحوم مانده دایم و آنرا بهانه هیچ
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که شخص از دیگران نمیخواهد که به خاطر او نیکوکاری و بخشش کنند، زیرا او ترجیح می‌دهد که همواره در یاد و خاطر دیگران باقی بماند و نیازی به بهانهجویی برای دریافت کمک نداشته باشد. در واقع، او خواهان این است که به طور مستقل و بدون نیاز به انعام یا بخشش، در جامعه زندگی کند.
هر روز بامداد نهم رخ به درگهتیک دل پر از امید وپس آنگه شبانه هیچ
هوش مصنوعی: هر روز صبح، با امیدی پر از عشق به سوی تو میآیم و سپس در شب هیچ چیز از آن امید باقی نمیماند.
چندین هزار تیر معانی ز شست طبعکردم گشاد و نامداز آن بر نشانه هیچ
هوش مصنوعی: من معانی زیادی را با دقت و عاطفه خلق کردم، اما هیچ یک از آنها نتوانستهاند به هدف و نشانههای دلخواه برسند.
پنجاه سال خدمت این خانه کرده امو امروز نیست همره من جز فسانه هیچ
هوش مصنوعی: من پنجاه سال در این خانه خدمت کردهام و امروز جز قصه و یادگار چیزی همراه ندارم.
گر مستحقّ هیچ نیم من و آفتاب چرخپس نیست مستحّق عطا در زمانه هیچ
هوش مصنوعی: اگر من لیاقت هیچ چیزی را نداشته باشم و مثل آفتاب در آسمان بیارزش باشم، پس در این دنیا هیچکس شایستهی دریافت هدیهای نیست.
از طالعست این که من و آفتاب چرخمشهور عالمیم و براین آستانه هیچ
هوش مصنوعی: این اتفاق به خاطر سرنوشت ماست که من و آفتاب، دو موجود معروف و شناختهشده در جهان هستیم، اما در برابر این درگاه، هیچ ارزش و اهمیتی نداریم.
زانم همی دهی که ترا در خزانه نیستیعنی کریم را نبود در خزانه هیچ
هوش مصنوعی: من میدانم که تو به من میدهی، اما در خزانهات چیزی وجود ندارد، یعنی شخصی که بخشنده است، هیچ چیز در خزانهاش ندارد.
لایق بود ز نعمت تو هر که درجهاناندر میان نعمت و من بر کرانه هیچ
هوش مصنوعی: هر کسی که در این جهان به نعمتها و خوشیها دست یافته، سزاوار عنایت و بخشش تو است، و من در کنار این همه نعمت، هیچ چیز ندارم.
بر منهج امید من از وعده های تودامیست بس شگرف و در آن دام دانه هیچ
هوش مصنوعی: امید من بر اساس وعده‌های تو، به دام بزرگی تبدیل شده است، اما در این دام هیچ ثمری وجود ندارد.
در رستۀ قبول تو بازار من قویستلیکن چه حاصلست چو نارم به خانه هیچ؟
هوش مصنوعی: در مسیر پذیرش تو، موقعیت من خوب است، اما چه فایده دارد وقتی که در خانه تنهایی و دلخوری دارم؟
شد چون دهان دلبر من وعده های توسرچشمۀ حیات و خود اندر میانه هیچ
هوش مصنوعی: وقتی که لبان معشوق من به وعده‌های تو باز شود، آن وعدهها همچون منبع حیات خواهد بود و در عین حال، خودت چیزی در میان آنها نخواهی داشت.