شمارهٔ ۱۲۹ - ایضا له
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی موضوعاتی نظیر خدمت به دیگران، درد و رنج ناشی از فقر و تنگدستی، و تفاوت ظاهری و باطنی در زندگی می‌پردازد. شاعر با طعنه به وضعیت خود، می‌گوید که چه ارزش و معنایی در فدای جان برای خدمت به محبوب وجود دارد. او از زحماتش و ناامیدی‌ها و سختی‌هایی که تحمل کرده، سخن می‌گوید و به محفل‌های شادی و نقل و قصه‌گویی اشاره دارد. همچنین به مشکلات معیشتی و کمبودها در زندگی خود اشاره می‌کند و در نهایت به این نتیجه می‌رسد که در پس ظاهر زیبا، واقعیتی تلخ وجود دارد. در کل، شعر ترکیبی از حسرت، درد، و واقعیت‌های زندگی است.
صدرا ز برای خدمت توگر بذل کنیم جان چه باشد؟
هوش مصنوعی: اگر برای خدمت به تو جان خود را فدای کنم، چه ارزشی خواهد داشت؟
تا مدحت تست بر زبانمشیرین تر ازین زبان چه باشد؟
هوش مصنوعی: تا زمانی که من درباره تو صحبت میکنم، هیچ چیز به شیرینی زبان من نیست.
جز خصمی دولت تو کردنبدبختی جاودان چه باشد؟
هوش مصنوعی: جز دشمنی با تو، چه چیزی میتواند باعث بدبختی ابدی شود؟
بنیوش حکایتی که با آنصد قصّه و داستان چه باشد؟
هوش مصنوعی: به شنیدن داستانی بنشین که از آن میتوان صدها قصه و روایت را استخراج کرد.
مهمان من آمدند قومیوین بنده ز میهمان چه باشد؟
هوش مصنوعی: مهمانان زیادی به دیدن من آمدهاند و من در این میان برای میهمانان چه اهمیتی دارم؟
گر لاف زنم ز تیره روزیروشنتر ازین نشان چه باشد؟
هوش مصنوعی: اگر من از روزهایی سخت و تاریک سخن بگویم، نشانهای روشنتر از این وضعیت چه میتواند باشد؟
افلاس و خمار و این حریفانزین بدتر در جهان چه باشد؟
هوش مصنوعی: عجز و بیپولی و حال ناخوش و این معاشران که داریم، در دنیا چه چیز بدتر از این میتواند وجود داشته باشد؟
سرد و ترش اندرین چنین جایالّا رخ میزبان چه باشد؟
هوش مصنوعی: در این مکان سرد و ناخوشایند، جز چهرهی خوش میزبان چه چیز دیگری میتواند وجود داشته باشد؟
ایشان همه در حدیث مطربانده مخور ای فلان چه باشد؟
هوش مصنوعی: آنها همه در موضوع موسیقی صحبت میکنند و تو نگران نباش، فلان چه اهمیتی دارد؟
بسیار فتد چنین زیانهاخرج دو سه قلتبان چه باشد؟
هوش مصنوعی: اگر درآمد و خرجی که انجام میشود، به دلایل اندک و بیاهمیت، موجب ضررها و خسارتهای چشمگیری شود، چه نیازی به آن خرجهاست؟
من عذر همی کنم که تان خودبر ذوق لب و دهان چه باشد؟
هوش مصنوعی: من از شما عذرخواهی میکنم تا ببینم که شما خودتان چه نظری دربارهی طعم و لذت دهان و لب دارید؟
وز زیر دو لب همی کنم جنگکین محنت ناگهان چه باشد؟
هوش مصنوعی: از زیر دندانهایم درگیر نبردی هستم، که این بلا و دشواری ناگهانی چه معنایی میتواند داشته باشد؟
تن در دادم چو در فتادمحاصل ز غم و فغان چه باشد؟
هوش مصنوعی: وقتی که با غم و نگرانی مواجه شوم، چه نتیجهای برای من خواهد داشت وقتی که همه چیز را از دست میدهم؟
کردم کرم آنچه بود حاصلدر خانۀ مفلسان چه باشد؟
هوش مصنوعی: هر چه که توانستم و از دستم برآمد، انجام دادم، اما در خانهٔ افراد بیبضاعت چه چیزی میتواند وجود داشته باشد که حاصل شود؟
چون ظاهرم این بود تجمّلپیداست که در نهان چه باشد
هوش مصنوعی: چون ظاهر من اینقدر زیبا و پرزرق و برق است، مشخص است که در درونم چه چیزی نهفته است.
نان نیز چو نانوا نیاردبر سفره و گرد خوان چه باشد؟
هوش مصنوعی: نان نیز مانند کسی که آن را میپزد، وقتی که بر سر سفره و کنار میز نیست، چه ارزشی دارد؟
از گوشت حدیث بر ندارمدر کارد باستخوان چه باشد؟
هوش مصنوعی: من در مورد گوشت و استخوان صحبت نمیکنم، بلکه میخواهم بگویم که در مسائل عمیقتر و اصلیتر، چه جایگاهی دارد و چه تأثیری میتواند داشته باشد.
ور نقل طلب کنند از منجز عربده آن زمان چه باشد؟
هوش مصنوعی: اگر از من بخواهند که چیزی غیر از هیاهو بگویم، در آن زمان چه چیزی باقی میماند؟
روشن ز میانه وجه باده استتا خود پس از ینمان چه باشد؟
هوش مصنوعی: از وسط میدرخشد، بادهای که روشن است. بعد از این، نمیدانم چه پیش خواهد آمد.
در خشم مشو که این گران بینبفرست سبک، گران چه باشد؟
هوش مصنوعی: در عصبانیت قرار نگیر؛ چرا که اگر در حالت خشم باشی، نمیتوانی به درستی قضاوت کنی. طرز فکر سنگین و جدی نمیتواند چیزی را به خوبی روشن کند. پس بهتر است با آرامش و سبکی به مسائل نگاه کنی.
زنهار در آن مکن توقّفدر خورد توان آنچه باشد
هوش مصنوعی: احتیاط کن که در کارها متوقف نشوی، زیرا قادر خواهی بود هر چیزی را که بخواهی به دست آوری.