بخش ۱۶ - حکایت
هوش مصنوعی: در این شعر، سخن از خشم و رفتار ملایم به میان آمده است. گویا یک ملک از خشم بر بنده‌ای پرخاش می‌کند و به جلاد دستور می‌دهد که او را به قتل برساند. اما به محض اینکه جلاد آماده می‌شود، ملک از دل تنگ خود به خدا می‌گوید که او را ببخشد، چرا که در زندگی همیشه در نعمت بوده و دوستخواری کرده است. او می‌گوید که نگران است که دشمنش از خون او خوشحال شود. این داستان به ما یادآوری می‌کند که سخنان نرم و ملایم مانند آب بر آتش خشم اثر می‌گذارد و باید با خصمانه و تندی رفتار نکرد. بنابراین، در برابر دشوارها باید تواضع و نرمی به خرج دهیم تا از عواقب بد در امان باشیم.
به خشم از ملک بنده‌ای سربتافتبفرمود جستن کسش در نیافت
هوش مصنوعی: به خاطر خشم از یک ملک، بنده‌ای سرپیچی کرد و دستور داد کسی را جستجو کنند، اما کسی پیدا نشد.
چو بازآمد از راه خشم و ستیزبه شمشیر زن گفت خونش بریز
هوش مصنوعی: وقتی از مسیر خشم و جنگ برمیگردد، به شمشیرزن می‌گوید که خون او را بریزد.
به خون تشنه جلاد نامهربانبرون کرد دشنه چو تشنه زبان
هوش مصنوعی: جلاد بیرحم با دشنهای که به خون تشنه است، بیرون آمد و تشنگی خود را با زبانش نشان داد.
شنیدم که گفت از دل تنگ ریشخدایا بحل کردمش خون خویش
هوش مصنوعی: شنیدم کسی میگفت که از دل پر دردش، ای خدا، خلاصییابی را به راحتی بدست آوردهام.
که پیوسته در نعمت و ناز و نامدر اقبال او بوده‌ام دوستکام
هوش مصنوعی: من همیشه در خوشی و نعمت بودم و نام من در میان اقبال او بوده است.
مبادا که فردا به خون منشبگیرند و خرم شود دشمنش
هوش مصنوعی: مبادا که روزی دشمنش به خاطر خون دلش شاد و مسرور شود.
ملک را چو گفت وی آمد به گوشدگر دیگ خشمش نیاورد جوش
هوش مصنوعی: وقتی که او به پادشاه گفت، دیگر صدای خشم او به گوش کسی نرسید و نتوانست خشم خود را نمایان کند.
بسی بر سرش داد و بر دیده بوسخداوند رایت شد و طبل و کوس
هوش مصنوعی: او بارها بر سرش فریاد زد و بر چشمانش بوسه زد، سپس با لطف خداوند به مقام بلندی دست یافت و صداها و نواها به راه افتاد.
به رفق از چنان سهمگن جایگاهرسانید دهرش بدان پایگاه
هوش مصنوعی: دوستش به جایی بسیار باارزش و بلندمرتبه رساند، به طوری که زمانه او را به چنین مقام و منزلتی رسانده است.
غرض زین حدیث آن که گفتار نرمچو آب است بر آتش مرد گرم
هوش مصنوعی: هدف از این گفته این است که کلمات ملایم و نرم مانند آب هستند که میتوانند بر آتش فردی که در حال عصبانیت یا خشم است، تأثیر بگذارند و آن را آرام کنند.
تواضع کن ای دوست با خصم تندکه نرمی کند تیغ برنده کند
هوش مصنوعی: ای دوست، با دشمن خود نرمخو باش؛ چون که ملایمت میتواند حتی تیزترین شمشیرها را خنثی کند.
نبینی که در معرض تیغ و تیربپوشند خفتان صد تو حریر
هوش مصنوعی: آیا نمیبینی که در برابر تیغ و تیر، لباسهای پرزرق و برق و نرم به تن کنند؟