بخش ۱۷ - حکایت در معنی تواضع و نیازمندی
هوش مصنوعی: در این شعر، عارف ژنده‌پوشی در ویرانه‌ای نشسته و ناگهان صدای سگی او را متوجه می‌کند. او با خود می‌گوید که این سگ چرا اینجا است و به دنبال درویش صالح می‌گردد. اما نمی‌تواند کسی جز خود عارف را بیابد. در نهایت، عارف متوجه می‌شود که باید از کبر و خودخواهی دست بکشد و به تواضع روی آورد. او این موضوع را به سمبلی از سگ نسبت می‌دهد که نشان‌دهنده فقر و بیچارگی است و تصریح می‌کند که برای رسیدن به مقام والا باید از خود برتری کناره‌گیری کرد. در پایان، نتیجه می‌گیرد که عزت و مقام در گرو تواضع و فروتنی است.
ز ویرانهٔ عارفی ژنده پوشیکی را نباح سگ آمد به گوش
هوش مصنوعی: از خرابهای که عارفی در آن به سر میبرد و ظاهرش زده و ناپسند است، صدای نالهای مانند نالهٔ سگ به گوش میرسد.
به دل گفت گویی سگ اینجا چراست؟درآمد که درویش صالح کجاست؟
در دلش گفت که سگ اینجا چه کار می‌کند؟ و درویش صالح کجاست؟
نشان سگ از پیش و از پس ندیدبه جز عارف آنجا دگر کس ندید
نشانی از سگ آنجا ندید و فقط عارف را دید
خجل باز گردیدن آغاز کردکه شرم آمدش بحث این راز کرد
هوش مصنوعی: او با شرم و حیا به عقب برگشت و تصمیم گرفت دیگر دربارهی این راز صحبت نکند.
شنید از درون عارف آواز پایهلا گفت بر در چه پایی؟ در آی
هوش مصنوعی: یک عارف در درون خود صدای گامهایی را میشنود که او را به ورود به مکان جدیدی دعوت می‌کند. او با پرسش، از طرف مقابل میخواهد که بگوید چه نوع گامی بر در دارد و سپس او را به ورود تشویق می‌کند.
مپندار ای دیدهٔ روشنمکز ایدر سگ آواز کرد، این منم
هوش مصنوعی: ای دیدۀ روشنت، گمان نکنی که صدای در اینجا از من است، من این نیستم که به این شکل صحبت میکنم.
چو دیدم که بیچارگی می‌خردنهادم ز سر کبر و رای و خرد
هوش مصنوعی: وقتی دیدم که بیچارگی و رنجvollen میخرند، از خودخواهی و نظرات و عقل و خردم دست کشیدم.
چو سگ بر درش بانگ کردم بسیکه مسکین تر از سگ ندیدم کسی
هوش مصنوعی: به درش فریاد زدم مثل یک سگ، که هیچکس را بینوا و مظلومتر از سگ ندیدهام.
چو خواهی که در قدر والا رسیز شیب تواضع به بالا رسی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به مقام بلند و منزلت والایی دست پیدا کنی، ابتدا باید از لحن تواضع و فروتنی بالا بروی.
در این حضرت آنان گرفتند صدرکه خود را فروتر نهادند قدر
هوش مصنوعی: در این جمع، افرادی به مقام بالایی رسیدند که خودشان در برابر دیگران humble و با تواضع بودند.
چو سیل اندر آمد به هول و نهیبفتاد از بلندی به سر در نشیب
هوش مصنوعی: وقتی سیل با شدت و وحشت فراوان به راه میافتد، از ارتفاع به سمت پایین میافتد و در حالتی ترسناک رخ می‌دهد.
چو شبنم بیفتاد مسکین و خردبه مهر آسمانش به عیوق برد
هوش مصنوعی: وقتی شبنم به زمین میافتد، به دلیل لطافت و fragility اش، به سرعت زیر نور خورشید یا عوامل دیگر از بین میرود و احساس ناتوانی می‌کند. اما همچنان عشق و محبت آسمانی به او گرما و روشنی میبخشد.