حکمت شمارهٔ ۱۰۷
هوش مصنوعی: در این سخن، حکیمی به پرسش درباره درختان و علت آزاد بودن سرو پاسخ میدهد. او میگوید که هر درختی ثمرهای مشخص دارد که در زمان خاصی رشد میکند و گاهی نیز پژمرده میشود. اما سرو، به عنوان درختی که همواره زیبا و شاداب است، هیچ ثمرهای ندارد و این ویژگی را به آزادگان نسبت میدهد. به بیان دیگر، سرو نماد آزادی و زیبایی دائمی است بدون وابستگی به نتیجهگیری و ثمرهاش. در انتها، تأکید میشود که انسانها نیز باید همانند سرو باشند و در زندگی آزاد و مستقل عمل کنند.
حکیمی را پرسیدند: چندین درخت نامور که خدای عز و جل آفریده است و برومند، هیچ یک را آزاد نخواندهاند مگر سرو را که ثمرهای ندارد، در این چه حکمت است؟
هوش مصنوعی: از یک حکیم پرسیدند: چرا درختان معروفی که خداوند خلق کردهاند، هیچکدام را آزاد نخواندهاند جز درخت سرو که میوهای ندارد؟ این موضوع چه حکمت و دلیلی دارد؟
گفت: هر درختی را ثمرهای معین است که به وقتی معلوم به وجود آن تازه آید و گاهی به عدم آن پژمرده شود و سرو را هیچ از این نیست و همه وقتی خوش است و این است صفت آزادگان.
هوش مصنوعی: گفت: هر درختی یک میوه مشخص و معین دارد که در زمان معین به ثمر مینشیند و گاهی نیز وقتی میوهاش نیست، پژمرده میشود. اما سرو اینطور نیست و در هر زمان زیبا و شاداب است. این ویژگی مختص آزادگان است.
بر آنچه میگذرد دل منه که دجله بسیپس از خلیفه بخواهد گذشت در بغداد
به آنچه در حال حاضر اتفاق میافتد دلبسته نباش، زیرا رود دجله همواره پس از مرگ خلیفه، در بغداد همچنان جاری خواهد بود.
گرت ز دست برآید چو نخل باش کریمورت ز دست نیاید چو سرو باش آزاد
اگر بتوانی چون نخل، کریم و بخشنده باش، و اگر نتوانی، پس مانند سرو آزاد و رها باش.