شمارهٔ ۳۳ - پایمال آز
هوش مصنوعی: در این شعر، موری به پیلی بزرگ نگاه می‌کند و با حسرت می‌گوید که چرا باید مانند این فیل بزرگ باشد. او از کوشش‌های خود و بی‌عدالتی‌هایی که متحمل شده، می‌گوید و اینکه تلاشش هیچگاه پاداشی نداشته است. موری که در سختی زندگی می‌کند، نسبت به شأن و مقام خود احساس حقارت می‌کند و معتقد است که در جهانی پر از ناهنجاری‌ها و مشکلات، فقط به دنبال نان و روزی است.
او از چرخ روزگار و فشار زندگی سخن می‌گوید و تصمیم می‌گیرد که دیگر زیر بار ظلم نرود. موری به این نتیجه می‌رسد که نیازی به مقایسه با فیل بزرگ نیست و باید به جایگاه خود به عنوان یک مور افتخار کند. او با تأکید بر اینکه هر کس باید به اندازه توانایی خود بار خود را بکشد، به خودآگاهی و پذیرش شرایط خود می‌رسد و از مشکلات و سختی‌ها درس می‌آموزد. این شعر در نهایت به موضوع خودپسندی و خطرات آن اشاره می‌کند و اهمیت خودشناسی و واقع‌بینی را تبیین می‌نماید.
دید موری در رهی پیلی سترگگفت باید بود چون پیلان بزرگ
هوش مصنوعی: موری در راه پیلی بزرگ را دید و گفت: باید من هم مانند این فیل بزرگ باشم.
من چنین خرد و نزارم زان سببکه نه روز آسایشی دارم، نه شب
هوش مصنوعی: من به این خاطر ضعیف و ناتوان هستم که نه در روز آرامشی دارم و نه در شب.
بار بردم، کار کردم هر نفسنه گرفتم مزد، نه گفتند بس
هوش مصنوعی: بار سنگینی را بر دوش کشیدم و هر لحظه تلاش کردم، نه مزد و پاداشی دریافت کردم و نه کسی گفت که بس است و کافی است.
ره سپردم روزها و ماه‌هااوفتادم بارها در راه‌ها
هوش مصنوعی: مدت زیادی را در سفر بودم و بارها در راه دچار مشکل و سختی شدم.
خاک را کندیم با جان کندنیساختیم آرامگاه و مامنی
هوش مصنوعی: با تلاش و زحمتی که به خرج دادیم، از زمین مکانی آرام و امن برای استراحت و سکونت فراهم کردیم.
دانه آوردیم از جوی و جریلانه پر کردیم با خشک و تری
هوش مصنوعی: ما دانهای از جوی برداشتیم و با کمی رطوبت و خشکی، لانهای را پر کردیم.
خوی کردم با بد و نیک سپهرنیکیم را بد شمرد آن سست مهر
هوش مصنوعی: من با خوب و بد روزگار آشنا شدم، اما سرنوشت نیک من را کمارزش شمرد.
فیل با این جثه دارد فیلبانمن بدین خردی، زبون آسمان
هوش مصنوعی: فیل با این اندازه بزرگش، در مقابل فیلبان من که از نظر فهم و دانش کوچک است، مانند موجودی ناتوان و ضعیف است که بر آسمان سرعشق ورزد.
نان فیل آماده هر شام و سحرآب و دان مور اندر جوی و جر
هوش مصنوعی: در هر شب و صبح، نان فیل آماده است و آب و دانهی مور در جوی و نهر وجود دارد.
فیل را شد زین اطلس زیب پشتبردباری، مور را افکند و کشت
هوش مصنوعی: فیل با زیبایی و شکوه خود بر پشت بردباری نشسته و مور را به راحتی به زیر افکند و از بین برد.
فیل می‌بالد به خرطوم درازمور می‌سوزد برای برگ و ساز
هوش مصنوعی: فیل به خاطر قد و قامت بزرگش به خود می‌بالد، در حالی که مورچگان به خاطر کوچکیشان، برای به دست آوردن یک برگ یا ساز کوچک، سخت تلاش میکنند.
کارم از پرهیزکاری به نشدجز به نان حرص، کس فربه نشد
هوش مصنوعی: من به خاطر پرهیزکاریام به نتیجهای نرسیدم جز اینکه با حرص و طمع نان به دست آورم، هیچ کس با این کارها چاق و فربه نشد.
اوفتادستیم زیر چرخ جوربر سر ما میزند این چرخ دور
هوش مصنوعی: ما تحت تأثیر تقدیر و سرنوشت قرار گرفتهایم و این چرخ زمان به ظلم و ستم بر ما ادامه میدهد.
آسیای دهر را چون گندمیمگرچه پیدائیم، پنهان و گمیم
هوش مصنوعی: زندگی ما مانند آردی است که در آسیاب زمان پخته میشود. اگرچه در این دنیا دیده میشویم، اما در حقیقت وجودمان مخفی و ناشناخته است.
به کزین پس ترک گویم لانه رابهر موران واگذارم دانه را
هوش مصنوعی: از این به بعد، من دیگر از لانهی خود خارج نمیشوم و دانههایم را برای مورچهها میگذارم.
از چه گیتی کرد بر من کار تنگاز چه رو در راه من افکند سنگ
هوش مصنوعی: چرا دنیا بر من سختی میآورد؟ چرا در مسیر من موانع و مشکلات ایجاد می‌کند؟
باید این سنگ از میان برداشتنراه روشن در برابر داشتن
هوش مصنوعی: باید این مانع را کنار بزنیم تا راه روشن و روشنی برای آیندهامان فراهم شود.
من از این ساعت شدم پیل دماننیست اینجا جای پیل و پیلبان
هوش مصنوعی: از این لحظه به بعد من قوی و نیرومند هستم، دیگر اینجا جای قدرت و زور نیست.
لانهٔ موران کجا و پیل مستباید اندر خانهٔ دیگر نشست
هوش مصنوعی: لانهی مورچگان جایی برای یک فیل مست نیست؛ او باید در جای دیگری استراحت کند.
حامی زور است چرخ زورمندزورمندم من! نترسم از گزند
هوش مصنوعی: من تحت حمایت نیروی قوی آسمان هستم و به همین خاطر از خطرها نمیترسم.
بعد از این بازست ما را چشم و گوشکم نخواهد داد چرخ کم فروش
هوش مصنوعی: از این به بعد، دیگر چشم و گوش ما از دنیا محروم نخواهد ماند و این روزگار هم به ما چیزی نخواهد فروخت.
فیل گفت این راه مشکل واگذارکار خود میکن، ترا با ما چکار
هوش مصنوعی: فیل گفت این مسیر دشوار است، تو بهتر است کار خودت را انجام بده و به ما مربوط نیستی.
گر شوی یک لحظه با من همسفرهم در آن یک لحظه پیش آید خطر
هوش مصنوعی: اگر فقط یک لحظه با من همراه شوی، ممکن است در همان لحظه خطراتی پیش بیاید.
گر بیائی یک سفر ما را ز پیدر سر و ساقت نه رگ ماند، نه پی
هوش مصنوعی: اگر تو به سفر ما بیایی، همه چیز به هم میریزد؛ نه اثری از سر میماند و نه از بدن.
من بهر گامی که بنهادم بخاکصد هزاران چون ترا کردم هلاک
هوش مصنوعی: هر گامی که برداشتم و به زمین گذاشتم، به قیمت نابودی صدها هزار انسان چون تو تمام شد.
من چه میدانم ملخ یا مور بودهر چه بود، از آتش ما گشت دود
هوش مصنوعی: من نمیدانم آیا ملخ بود یا مور، ولی هرچه بود، به خاطر آتش ما تبدیل به دود شد.
همعنان من شدن، کار تو نیستتوشهٔ این راه در بار تو نیست
هوش مصنوعی: همه مانند من شدن، کار تو نیست؛ وسایل و ابزار این مسیر، به تو مربوط نمیشود.
در خیال آنکه کاری میکنیخویش را گرد و غباری میکنی
هوش مصنوعی: وقتی در فکر انجام دادن کاری هستی، خودت را درگیر مشکلات و شلوغیها میکنی.
ضعف خود گر سنجی و نیروی مننگروی تا پای داری سوی من
هوش مصنوعی: اگر ضعف خود را بسنجی و قدرت من را نادیده بگیری، تا زمانی که توانایی ایستادن داری، به سوی من بیا.
لانه نزدیک است، از من دور شوپیلی از موران نیاید، مور شو
هوش مصنوعی: لانه در نزدیکی قرار دارد، بنابراین از من فاصله بگیر. فایدهای از موجودی بزرگ مانند فیل برای تو که مانند مور هستی نخواهد بود، پس سعی کن به اندازه خودت عمل کنی.
حلقه بهر دام خودبینی مسازآنچه بردستی، بنادانی مباز
هوش مصنوعی: به خودت مغرور نشو و طعمهای برای خودبینی نکن. آنچه را که به دست آوردهای، به خاطر نادانیات از دست نده.
من نمی‌بینم ترا در زیر پایتا توانی زیر پای من میای
هوش مصنوعی: من تو را زیر پا نمی‌بینم، اما تا زمانی که توان داری، زیر پای من خواهی آمد.
فیل را آن مور از دنبال رفتهر که رفت از ره، بدین منوال رفت
هوش مصنوعی: مورچگان کوچک هر یک به طریق خاص خود به دنبال فیل میروند، اما در واقع هر کسی که راهی را در پیش می‌گیرد، باید به شیوه خودش برود.
ناگهان افتاد زیر پای پیلهم کثیر از دست داد و هم قلیل
هوش مصنوعی: ناگهان زیر پاهای فیل افتاد و هم چیزهای زیادی از دست داد و هم چیزهای کمی.
روح بی پندار، زر بی غش استآتشست این خودپسندی، آتش است
هوش مصنوعی: روحی که بیپندار و خالی از خودخواهی باشد، مانند طلايی خالص و بدون ناخالصی است. خودپسندی و خودخواهی، چون آتش میسوزاند و ویرانگر است.
پنبهٔ این شعلهٔ سوزان شدیمآتش پندار را دامان زدیم
هوش مصنوعی: ما مانند پنبه در برابر این شعلهٔ سوزان هستیم و به اطراف خود آتش اندیشه را منتقل کردهایم.
جملگی همسایهٔ این اخگریمپیش از آن کآبی رسد خاکستریم
هوش مصنوعی: ما همه همسایهٔ این آتشیم، قبل از اینکه آب برسد و ما تبدیل به خاکستر شویم.
حاصلی کش آبیار، اهریمنستسوزد ار یک خوشه، گر صد خرمنست
هوش مصنوعی: اگر کشاورزی حاصل میآورد، باید مراقب باشد؛ زیرا ممکن است یک شیطان در کمین باشد که حتی اگر صد خوشه محصول داشته باشد، با سوزاندن یک خوشه، همه را نابود کند.
بار هر کس، در خور یارای اوستموزهٔ هر کس برای پای اوست
هوش مصنوعی: هر فرد با توجه به توانایی و قدرتی که دارد، میتواند مسئولیتها و مشکلات خود را تحمل کند. در حقیقت، توانایی هر شخص به او کمک می‌کند که بار زندگیاش را به دوش بکشد.