تناجی

رکن دوم - رکن معاملات

بخش ۱ - رکن دوم (رکن معاملات است)
و آن نیز ده اصل است
بخش ۲ - اصل اول
بدان که راه عبادت هم از جمله عبادات است و زاد هم از جمله راه است، پس ه...
بخش ۳ - آداب طعام خوردن
بدان که در خوردن سنتهاست، بعضی پیش از خوردن و بعضی پس از خوردن و بعضی...
بخش ۴ - آداب وقت خوردن
اما آداب طعام خوردن آن است که اول بسم الله بگوید و به آخر الحمد لله. و...
بخش ۵ - اما آداب آب خوردن
آن است که کوزه به دست راست گیرد و گوید بسم الله و باریک درکشد و بر پای...
بخش ۶ - اما آداب پس از طعام
آن است که پیش از سیری دست بدارد و انگشت به دهان پاک کند، آنگه به دستار...
بخش ۷ - فضیلت طعام خوردن با دوستان و برادران دینی
بدان که میزبانی کردن دوستی را به طعامی از بسیار صدقه فاضلتر است که در...
بخش ۸ - آداب طعام خوردن دوستان که به زیارت یکدیگر می روند
بدان که چهار ادب است اندر این:
بخش ۹ - فضیلت میزبانی
بدان که آنچه گفتیم در آن است که کسی ناخوانده به زیارت شود، اما حکم دعو...
بخش ۱۰ - آداب دعوت و اجابت
سنت کسی که دعوت کند آن است که جز اهل صلاح را نخواند که طعام دادن قوت د...
بخش ۱۱ - اما آداب اجابت
آن است که فرق نکند میان درویش و توانگر و از دعوت درویش ترفع نکند که رس...
بخش ۱۲ - اما آداب حاضر شدن
آن است که در انتظار ندارد و تعجیل نکند و بر جای بهتر ننشیند، آن جا نشی...
بخش ۱۳ - اما آداب طعام نهادن
اول آن است که تعجیل کند و این از جمله اکرام مهمان باشد تا در انتظار نب...
بخش ۱۴ - اما آداب بیرون آمدن
آن است که به دستوری بیرون آید و میزبان باید که تا به سرای با وی بیرون...
بخش ۱۵ - اصل دوم
بدان که نکاح کردن از جمله راه دین است همچون طعام خوردن که همچنان که را...
بخش ۱۶ - باب اول
بدان که فضل نکاح به سبب فواید وی است و فواید نکاح پنج است:
بخش ۱۷ - آفات نکاح
و اما آفات نکاح سه است:
بخش ۱۸ - باب دوم
اما شرایط نکاح پنج است:
بخش ۱۹ - صفات زنان در نکاح
اما صفاتی که سنت است نگاهداشت آن در زنان، هشت است:
بخش ۲۰ - باب سیم
بدان که چون معلوم شد که نکاح اصلی است از اصول دین، باید که آداب دین در...
بخش ۲۱ - فصل (حق شوی بر زن)
اینکه گفته آمد حق زن است بر شوی، اما حق مرد عظیم تر است بر زن که وی به...
بخش ۲۲ - اصل سیم
چون دنیا منزلگاه راه آخرت است و آدمی را به قوت و پوشش حاجت است و آن بی...
بخش ۲۳ - باب اول
بدان که خود و عیال خود را از روی خلق بی نیاز داشتن و کفایت ایشان را حل...
بخش ۲۴ - باب دوم
بدان که این باب دراز بود و جمله این در کتب فقه گفته ایم، اما در این کت...
بخش ۲۵ - عقد اول (بیع است)
و علم بیع حاصل کردن فریضه است که هیچ کس را از این چاره نباشد. و عمر در...
بخش ۲۶ - رکن اول (عاقد است)
باید که بازاری با پنج تن معاملت نکند: کودک و دیوانه و بنده و نابینا و...
بخش ۲۷ - رکن دوم (مال بود)
که بر وی معاملت کنند و در وی شش شرط نگاه باید داشت:
بخش ۲۸ - رکن سیم (عقد است)
و از لفظ آن چاره نیست. باید که بگوید به زبان که این به تو فروختم و خری...
بخش ۲۹ - عقد دوم (عقد ربوا بود)
و ربوا در نقد رود و در طعام:
بخش ۳۰ - عقد سیم (سلم است)
و در وی ده شرط است که نگاه می باید داشت:
بخش ۳۱ - عقد چهارم (اجارت است)
و وی را دو رکن است: اجرت و منفعت.
بخش ۳۲ - عقد پنجم (قراض است)
و وی را سه رکن است:
بخش ۳۳ - عقد ششم (عقد شرکت است)
چون مال مشترک بود، شرکت آن بود که یکدیگر را در تصرف دستوری دهند، آنگاه...
بخش ۳۴ - باب سیم
بدان که آنچه گفتیم شرط درستی معاملت بود در ظاهر شرع و بسیار معاملت بود...
بخش ۳۵ - باب چهارم
بدان که خدای تعالی به احسان فرموده است، چنان که به عدل فرموده است که،...
بخش ۳۶ - باب پنجم
بدان که هر که وی را تجارت دنیا از تجارت آخرت مشغول کند وی بدبخت است. و...
بخش ۳۷ - اصل چهارم
رسول (ص) گفته است، «طلب حلال فریضه است بر هر مرد و زن مسلمان» و طلب حل...
بخش ۳۸ - باب اول
بدان که خدای تعالی می گوید، «یا ایها الرسل کلوا من الطیبات و اعملوا صا...
بخش ۳۹ - باب دوم
بدان که حلال و حرام را درجات است و همه از یک گونه نیست. بعضی حلال است...
بخش ۴۰ - باب سوم
گروهی گمان کرده‌اند که مال دنیا همه حرام است یا بیشتر حرام و سه قسم شد...
بخش ۴۱ - باب چهارم
حلال باشد بستدن
بخش ۴۲ - فصل (در حالهای مردمان با سلاطین و عمال سلاطین)
بدان که علما را و غیر علما را با سلاطین و عمال سه حال است:
بخش ۴۳ - فصل (معصیتهای نزدیک شدن به ظالمان)
بدان که سبب این تشدیدها آن است که هرکه به نزدیک سلطان شد، در خطر معصیت...
بخش ۴۴ - فصل (در شرایط ستدن مال از سلطان)
اگر سلطانی مالی به نزدیک عالمی فرستد تا تفرقه کند بر خیرات، اگر داند ک...
بخش ۴۵ - اصل پنجم
در گزاردن حق صحبت با خلق و نگاهداشتن حق خویشاوند و همسایه و بنده و حق...
بخش ۴۶ - باب اول
بدان که با کسی برادری و دوستی داشتن از بهر خدای تعالی از عبادتهای فاضل...
بخش ۴۷ - پیدا کردن حقیقت دوستی خدای تعالی که کدام باشد
بدان که دوستی که اتفاق افتد با کسی که با وی در دبیرستان یا در سفر یا د...
بخش ۴۸ - پیدا کردن دشمنی برای خدای تعالی که کدام بود
بدان که هرکه مطیعان را دوست دارد برای خدای تعالی، به ضرورت کافران را و...
بخش ۴۹ - فصل (درجات خشم با مخالفان خدای تعالی)
بدان که درجه مخالفان خدای تعالی متفاوت است و خشم و تشدید با ایشان باید...
بخش ۵۰ - باب دوم
بدان که هر کسی دوستی و صحبت را نشاید، بلکه باید که صحبت با کسی داری که...
بخش ۵۱ - پیدا کردن حقوق صحبت و دوستی
بدان که عقد برادری و صحبت چون بسته شد، همچون عقد نکاح است که وی را حقو...
بخش ۵۲ - باب سیم
بدان که حق هر کسی بر قدر نزدیکی وی بود و نزدیکی را درجات است و حقوق بر...
بخش ۵۳ - حقوق همسایگان
این است تفصیل جمله حقوق مسلمانان که نگاه باید داشت به مجرد مسلمانی. ام...
بخش ۵۴ - حقوق خویشاوندان
بدان که رسول (ص) گفت که خدای تعالی می گوید، «من رحمانم و خویشی بر من ر...
بخش ۵۵ - حقوق پدر و مادر
بدان که حق ایشان عظیمتر است که نزدیکی ایشان بیشتر است. رسول گفت (ص) که...
بخش ۵۶ - حقوق فرزندان
یکی از رسول (ص) پرسید که نیکویی با که کنم؟ گفت، «با مادر و پدر». گفت،...
بخش ۵۷ - حقوق بندگان
رسول گفت (ص)، «از خدای تعالی بترسید در حق بندگان و زیردستان خویش از آن...
بخش ۵۸ - اصل ششم
بدان که علما را اختلاف است که عزلت و زاویه گرفتن فاضل‌تر یا مخالطت؟ مذ...
بخش ۵۹ - فوایدِ عزلت
بدان که در عزلت شش فایده است:
بخش ۶۰ - آفات عزلت
بدان که از مقاصد دینی و دنیایی بعضی است که جز از دیگران حاصل نمی‌آید،...
بخش ۶۱ - آدابِ عزلت
چون کسی عزلت گرفت، باید که نیّت کند که بدین عزلت شرِّ خویش از مردمان ب...
بخش ۶۲ - اصل هفتم
بدان که سفر دو است: یکی به باطن و یکی به ظاهر. سفر باطن سفر دل است در...
بخش ۶۳ - باب اول
بدان که سفر پنج قسم است:
بخش ۶۴ - آداب مسافر
آداب مسافر در ظاهر، از اول تا آخر و آن هشت است:
بخش ۶۵ - باب دوم
بر وی واجب بود که علم رخصت سفر بیاموزد که اگر چه عزم دارد که کار به رخ...
بخش ۶۶ - اصل هشتم
و حکم سماع در دو باب یاد کنیم ان شاء الله تعالی:
بخش ۶۷ - باب اول
بدان که ایزد تعالی را سری است در دل آدمی که آن در وی همچنان پوشیده است...
بخش ۶۸ - فصل (سماع در کجا حرام بود)
بدان که آنجا که سماع مباح گفتیم، به پنج سبب حرام شود، باید که از آن حذ...
بخش ۶۹ - باب دوم
بدان که در سماع سه مقام است: اول فهم، آنگاه وجد، آنگاه حرکت. و در هر ی...
بخش ۷۰ - آداب سماع
بدان که در سماع سه چیز باید نگاه داشت: زمان و مکان و اخوان. که هر وقت...
بخش ۷۱ - اصل نهم
و این قطبی است از اقطاب دین که همه انبیاء را بدین فرستاده اند. چون این...
بخش ۷۲ - باب اول
بدان که امر معروف و نهی از منکر واجب است و هرکه به وقت بی عذری بماند ع...
بخش ۷۳ - باب دوم
بدان که حسبت بر همه مسلمانان واجب است. این علم حسبت و شرط آن دانستن وا...
بخش ۷۴ - آداب محتسب
بدان که محتسب را از سه خصلت چاره نیست: علم و ورع و حسن خلق که چون علم...
بخش ۷۵ - باب سیم
بدان که در این روزگار عالم پر از منکرات است و خلق نومید شده اند که این...
بخش ۷۶ - منکرات مساجد
آن بود که کسی نماز کند و رکوع و سجود تمام به جای نیاورد یا قرآن خواند...
بخش ۷۷ - منکرات بازارها
آن که به خرنده دروغ گویند و عیب کالا پنهان دارند و تراز و سنگ و چوب گز...
بخش ۷۸ - منکرات شاهراهها
آن است که ستون در شاهراه بنهند و دکان کنند چنان که راه تنگ شود و درخت...
بخش ۷۹ - منکرات گرمابه
آن بود که عورت از زانو تا ناف پوشیده ندارد و ران در پیش قایم نهد برهنه...
بخش ۸۰ - منکرات مهمانی
فرش ابریشمین و مجمره و گلابدان سیمین و پرده‌های آویخته که بر آن صورت ب...
بخش ۸۱ - اصل دهم
بدان که ولایت داشتن کار بزرگی است و خلافت حق است در زمین چون بر سبیل ع...